Στη νέα ταινία της A Private Life της Rebecca Zlotowski, η Jodie Foster, υποδύεται μια ψυχαναλύτρια και παίζει τον πρώτο μεγάλο ρόλο της στα γαλλικά. Μετρώντας ήδη πέντε δεκαετίες κινηματογραφικής ιστορίας, μοιράζεται μαζί μας σπάνιες και πολύτιμες εξομολογήσεις.
Από τον Richard Gianorio
Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, η Jodie Foster έχει περάσει 59 χρόνια της ζωής της στα πλατό. Στις 19 Νοεμβρίου έκλεισε τα 63. Ξεκίνησε ως ένα υπάκουο μικρό κορίτσι, καθοδηγούμενο από μια αυστηρή μητέρα, που της επέβαλε να ακολουθήσει τη συγκεκριμένη καριέρα και την έβαζε να ποζάρει για διαφημίσεις, πριν αρχίσει να τη σέρνει σε κάστινγκ. Στα 14 της, ως παιδί-θαύμα, προτάθηκε για Όσκαρ για την ταινία Ο ταξιτζής. Έχει κερδίσει δύο Όσκαρ, για τις ταινίες Οι κατηγορούμενοι και Η σιωπή των αμνών.
Έχοντας αποφοιτήσει από το Yale, καθιερώθηκε ως η πλέον "διανοούμενη" από τις σταρ του Χόλιγουντ. Εγκεφαλική και ευφυής, ακολούθησε τη δική της πορεία, άλλοτε συνεργαζόμενη με τα μεγάλα κινηματογραφικά στούντιο και άλλοτε ανεξάρτητα. Κανείς δεν της αντιστάθηκε και όλοι τη λατρεύουν.
Διαβάστε Επίσης
Το 2025 εξακολουθεί να είναι πρωταγωνίστρια, ενώ έχει αγκαλιάσει με ενθουσιασμό τη νέα εποχή του streaming (συμμετέχει στην 4η σεζόν της σειράς True Detective του HBO). Παράλληλα, αποδέχεται την ωριμότητά της και, αντίθετα απ’ ό,τι συνηθίζεται, δε ζητά να σβηστούν οι ρυτίδες της στις φωτογραφίες της. Είναι μητέρα δύο γιων και παντρεμένη με τη φωτογράφο Alexandra Hedison από το 2014.
Η προσωπική της ζωή προκάλεσε ενδιαφέρον χωρίς ποτέ να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης, όπως υποδεικνύει και ο τίτλος της νέας της ταινίας A Private Life (Vie privée), σκηνοθετημένης από τη Rebecca Zlotowski. Πρόκειται για μια "αμερικανικού τύπου" αστυνομική κωμωδία, που παραπέμπει στον Stanley Donen (Ραντεβού στο Παρίσι) και στον Alfred Hitchcock (Νύχτα αγωνίας).
Παράλληλα, είναι ο πρώτος μεγάλος ρόλος που η Jodie Foster ερμηνεύει μιλώντας εξ ολοκλήρου στα γαλλικά. Υποδύεται τη Lilian Steiner, μια ψυχολόγο που ερευνά τον θάνατο μιας από τις ασθενείς της (Virginie Efira) με τη βοήθεια του πρώην συζύγου της (Daniel Auteuil). Στη συνέντευξή μας, που έγινε μέσω Zoom, η Jodie Foster εμφανίζεται στην οθόνη από την κουζίνα του σπιτιού της στο Λος Άντζελες με ατημέλητη εμφάνιση και ένα ζευγάρι γυαλιά πρεσβυωπίας. Όπως αναμενόταν, είναι χαρισματική, εύγλωττη, συναρπαστική, γελαστή και απίστευτα συμπαθητική.
Πόσο επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο παίζεις στην ταινία το γεγονός ότι έπρεπε να μιλάς γαλλικά;
Δεν έχω απόλυτη άνεση όταν μιλάω γαλλικά, φοβάμαι να μην κάνω λάθη και πιστεύω ότι αυτό προσθέτει κάτι στον χαρακτήρα: μια έλλειψη εμπιστοσύνης, ένα άγχος, κάτι σαν ένα τρέμουλο. Στην ίδια λογική, αγαπώ τη λεπτομέρεια του σεναρίου όπου ο γιος μου στην ταινία (Vincent Lacoste) αρνείται να μάθει τη γλώσσα της μητέρας του, τα αγγλικά. Το χρησιμοποιεί ως ένα μέσο κυριαρχίας, εκφοβισμού, προκειμένου να με πειράξει, αλλά, κυρίως, για να μου δείξει ότι μπορεί να με νικήσει σε αυτή τη σύγκρουση. Το έχω ζήσει αυτό με τα παιδιά της αδελφής μου... Η αδελφή μου ζει στη Γαλλία και έχει τρία παιδιά. Έφτασε εκεί στα 22 της και δεν έφυγε ποτέ. Τα δύο μεγαλύτερα παιδιά της, που είναι πάνω από 40, μιλάνε αγγλικά. Το μικρότερο είπε: "Όχι, ούτε λέξη" – ίσως ήταν ένας τρόπος να αμφισβητήσει τη μητρική εξουσία.
Πώς προέκυψε αυτή η στενή σχέση της οικογένειάς σου με τη Γαλλία;
Στη δεκαετία του ’70 ο Nixon ήταν στην εξουσία, κάτι που δεν ενθουσίαζε τη μητέρα μου. Δεν είχε ταξιδέψει ποτέ –πέρα από ένα πέρασμα στην Τιχουάνα στο Μεξικό–, αλλά ονειρευόταν να πάει στη Γαλλία. Έβλεπε γαλλικές ταινίες, διάβαζε, γνώριζε τα πάντα για τον Ναπολέοντα – μη με ρωτάτε γιατί. Αυθόρμητα πήγε στη Γαλλία ένα τουριστικό ταξίδι με λεωφορείο. Στην επιστροφή ανακοίνωσε ότι η οικογένεια (σ.σ. η Jodie Foster έχει δύο αδελφές και έναν αδελφό) θα εγκαταλείψει τις ΗΠΑ, θα γίνουμε Γάλλοι και εγώ θα δουλέψω στον κινηματογράφο εκεί. Πράγματι, γύρισα μια ταινία στη Γαλλία, αγοράσαμε διαμέρισμα στο Παρίσι, μείναμε λίγο, μετά γυρίσαμε στο Λος Άντζελες, όπου η μητέρα μου με έγραψε σε γαλλικό λύκειο. Πούλησα το διαμέρισμα στο Παρίσι πριν από περίπου δέκα χρόνια.
Τι σε τράβηξε στη Rebecca Zlotowski;
Η εξυπνάδα της, το χιούμορ της. Την αγαπώ πολύ. Έγραψε μια φανταστική ταινία, με ανατροπές. Είχα καιρό να διαβάσω μια τόσο πλούσια ιστορία. Επιπλέον, αγαπώ την ψυχαναλυτική πλευρά της αφήγησης. Στις ΗΠΑ αυτό θεωρείται ξεπερασμένο: ο Freud, καθώς θεωρείται μισογύνης, μεταξύ άλλων, έχει διαγραφεί από τη μνήμη στο όνομα της cancel culture. Αλλά πρέπει να παραδεχτούμε ότι η ψυχανάλυση είναι κινηματογραφική: είναι γοητευτική, έξυπνη, ακόμα και αστεία.
Έχεις κάνει ψυχοθεραπεία;
Ναι, όπως όλοι. Και όταν φοιτούσα στο Yale, είχα μελετήσει πολύ τον Freud και τον Lacan. Η ψυχοθεραπεία μού ήταν χρήσιμη για να με γνωρίσω καλύτερα, αλλά, κυρίως, για να καταλάβω τις σχέσεις μου με τους άλλους, πρωτίστως με τα παιδιά μου. Μερικές φορές έχουμε παρωπίδες. Αντιμετώπισα την ψυχοθεραπεία σαν ένα μάθημα ανθρωπισμού, κάτι που σε βοηθάει να εμβαθύνεις στον άνθρωπο. Μετά υπάρχει ο κινηματογράφος. Όταν μπαίνεις στο σώμα ενός χαρακτήρα, αρχίζεις να αναρωτιέσαι ενδιαφέροντα πράγματα, όπως "Πώς θα ενεργούσα αν ήμουν κάποιος άλλος;".
Ποια κοινά στοιχεία έχεις με την ηρωίδα που υποδύεσαι;
Μου λένε συχνά: "Παίζετε μόνο δυνατές γυναίκες". Και απαντάω: "Στη ζωή υπάρχουν πολλές δυνατές γυναίκες". Δε θα με ενδιέφερε να παίξω χαρακτήρες άτολμους ή αναποφάσιστους. Υπάρχει και κάτι άλλο που μου αρέσει πολύ στην ταινία: Η Lilian κάνει θόρυβο γύρω από την έρευνα που διεξάγει, αλλά, στην πραγματικότητα, όλα την επαναφέρουν διαρκώς στη σχέση με τον πρώην σύζυγό της, τον οποίο υποδύεται ο Daniel Auteuil, και στη θεμελιώδη ερώτηση: "Γιατί με άφησες;". Αυτή είναι η απορία των πρώην, η απορία της εγκατάλειψης, μια απορία για μια ολόκληρη ζωή...
Έχεις πει για τις ερωτικές σχέσεις "Πίστευα λανθασμένα ότι όλοι είχαν την ίδια καρδιά μ’ εμένα" ή κάτι τέτοιο.
Σε μια σχέση περιμένεις ο άλλος να σε καταλαβαίνει. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει πάντα ένα χάσμα. Υπάρχει μια κοινή ζώνη όπου "συνευρίσκεστε", αλλά όλο το υπόλοιπο είναι εκτός. Πρέπει να το αποδεχτούμε. Πρέπει να μπορούμε να λέμε: "Σ’ αγαπώ ακόμη κι αν δεν είσαι σαν εμένα ή ακόμη κι αν κάνεις πράγματα που εγώ δε θα έκανα ποτέ". Αυτό αφορά τις ερωτικές σχέσεις, αλλά όχι μόνο.
Βοηθάει αυτό στο να ξεπεράσεις έναν χωρισμό;
Βοηθάει ακόμη και στην ανατροφή των παιδιών. Με βοήθησε να μεγαλώσω τους δυο γιους μου. Ο ένας είναι 27 ετών και ζει στη Νέα Υόρκη. Ο άλλος είναι στο πανεπιστήμιο. Σήμερα είμαστε καλοί φίλοι, μιλάμε, πηγαίνουμε μαζί στο σινεμά, τα λέμε όλα. Πριν από αυτό ήμουν μια μητέρα με τα ελαττώματα της γενιάς της: μια μητέρα που είχε την τάση να κάνει εύκολα κριτική (γέλια). Δεν ήμουν αυστηρή με την τυπική έννοια, αλλά υπήρχαν πολλοί κανόνες που έπρεπε να τηρούνται.
Η ταινία μιλάει, επίσης, για την αμφιθυμία στη σχέση μητέρας-κόρης. Έχεις μιλήσει συχνά για τις δυσκολίες στη σχέση με τη μητέρα σου.
Εμ... Όπως όλες οι κόρες που ανατράφηκαν από δυνατές γυναίκες, χρειάστηκε να κάνω πολλή προσπάθεια για να απομακρυνθώ από εκείνη. Τα τελευταία χρόνια έπασχε από Αλτσχάιμερ, αυτό μας είχε φέρει πιο κοντά, αλλά ήταν πια κάποια άλλη. Τώρα που έφυγε νιώθω την παρουσία της κάθε μέρα. Είναι πολύ παράξενο.
Ήταν κακοποιητική μητέρα;
Ήταν δύσκολη, δυνατή, μοναχική και χωρίς σύντροφο. Είχε τις απόψεις της και τις νευρώσεις της. Κι εγώ ήμουν το μικρότερο παιδί της. Όταν είσαι νέος, νομίζεις ότι κουβαλάς την κληρονομιά της μητέρας σου και ζεις μέσα από αυτήν. Και μετά κάποια στιγμή λες: "Φτάνει! Είμαι διαφορετική!". Η πρώτη αποκοπή έγινε όταν μπήκα στο Yale. Η μητέρα μου μπήκε στο περιθώριο και δεν μπορούσε πια να καθορίζει τη ζωή μου. Η δεύτερη όταν απέκτησα τα παιδιά μου. Κανονικά αυτό φέρνει πιο κοντά μια κόρη στη μητέρα της. Στη δική μου περίπτωση δε συνέβη αυτό. Στην ταινία υπάρχει μια ατάκα που με συγκλόνισε. Η ηρωίδα που υποδύομαι λέει στον γιο της: "Τώρα θα μπορέσω, επιτέλους, να σε αγαπήσω". Είναι τρομερό, δε λέγεται, αλλά είναι αλήθεια. Μερικές φορές στις γυναίκες υπάρχει ο αδιόρατος φόβος μήπως τα παιδιά τους τις "καταπιούν"… Αυτά, και ζήτω η Γιορτή της Μητέρας! (γέλια)
Ξεκίνησες την καριέρα σου σε ηλικία 3 ετών και έχεις χρησιμοποιήσει πολλές φορές σε συνεντεύξεις σου τη λέξη "επιβίωση". Υπήρξε στιγμή που η γυναίκα Jodie έπρεπε να "σκοτώσει" την ηθοποιό για να επιβιώσει;
Υπάρχουν χίλιοι τρόποι να ζεις και να επιβιώνεις. Αν ήμουν κόρη πρεσβευτή που είχε ζήσει στην Κίνα, η ιστορία μου θα ήταν διαφορετική, αλλά και τότε θα είχα ελλείψεις. Γεννήθηκα στο σινεμά, μεγάλωσα μπροστά και πίσω από την κάμερα και ήταν υπέροχο. Δε θα το άλλαζα με τίποτα. Για μένα το σινεμά ήταν το σχολείο της ζωής. Μετά, στο ταξίδι μου, προέκυψαν πράγματα που καθυστέρησαν ή με τα οποία συνεχίζω να μην αισθάνομαι εντελώς άνετα. Φυσικά ο κινηματογράφος επηρέασε τη σχέση μου με τους ανθρώπους. Πρώτον, επειδή μερικές φορές πιστεύουν ότι με γνωρίζουν πριν τους γνωρίσω, και, δεύτερον, επειδή προκύπτει πως κάτι θέλουν από μένα. Έτσι είναι. Η ψυχοθεραπεία με βοήθησε να το δω καθαρά.
Πώς εξηγείς το "cult" που υπάρχει γύρω από σένα;
Ήμουν ηθοποιός από τα τρία μου και είμαι ακόμη εδώ. Δε γνώρισα κάτι άλλο κι όμως πραγματικά δεν ήμουν φτιαγμένη γι’ αυτό... Επίσης, είμαι ένας άνθρωπος που βάζει τη σκέψη πριν από το συναίσθημα. Ίσως αυτό να με κάνει διαφορετική στα μάτια κάποιων. Νομίζω, επίσης, ότι, όταν επιλέγω έναν χαρακτήρα, έχω πάντα δώσει προτεραιότητα στον άνθρωπο, στη γυναίκα, όχι στη "γυναίκα συνοδό κάποιου" ή στη "βαριά μακιγιαρισμένη γυναίκα" (χαμογελάει). Έτσι, η καριέρα μου δε συμβάδιζε με τα γυναικεία στερεότυπα.
Έχεις καταφέρει να κρατήσεις την προσωπική ζωή σου πραγματικά ιδιωτική. Ήταν απαραίτητο για να κάνεις αυτή την καριέρα;
Η ζωή μου δεν είναι τόσο μυστηριώδης, αλλά είναι δική μου και μου ανήκει. Πάλεψα για να μείνω ο εαυτός μου, να μη με καταπιεί το κοινό ή η γνώμη των άλλων. Ξεκίνησα τόσο μικρή, που ήταν θέμα ζωής και θανάτου να προστατευτώ. Στην αρχή η μητέρα μου ήταν εκεί γι’ αυτό, μετά ανέλαβα εγώ. Πρέπει να είμαι συνδεδεμένη με την πραγματική ζωή για να μείνω ο εαυτός μου. Ακόμη κι αν αυτό είναι βαρετό για κάποιους, κάνω "κανονικά" πράγματα, παίρνω το μετρό, κουβαλάω τις βαλίτσες μου, βλέπω ποδόσφαιρο με τους γιους μου και δεν πηγαίνω στα χολιγουντιανά πάρτι.
Πώς αντέχει κανείς την έκθεση και τις κοινωνικές πιέσεις όταν κάνει μια τόσο δημόσια δουλειά;
Αν έπρεπε να δώσω μια συμβουλή σε έναν φίλο, αυτή θα ήταν να προστατέψει την ιδιωτική του ζωή. Η δική μου είναι ιερή και δε θα την πουλήσω. Έχω κάνει αυτό τον διαχωρισμό και ήταν κάτι πολύ υγιές, αν και δύσκολο, γιατί θέλεις να μοιράζεσαι πράγματα με τον κόσμο και, τελικά, το να είσαι ηθοποιός σημαίνει επικοινωνία. Αλλά το κάνω μέσω της δουλειάς μου. Έχω δώσει τα πάντα στη δουλειά μου. Αν κάποιος θέλει να με γνωρίσει, ας δει τις ταινίες μου.
