Μία "ξεχασμένη" ταινία της Μαρίας Πλύτα, πρώτης Ελληνίδας σκηνοθέτριας, αποτελεί μέρος του κινηματογραφικού σύμπαντος που παρουσιάζεται στο φετινό Φεστιβάλ Καννών.
Μία – θα μπορούσε να πει κανείς – ξεχασμένη ταινία της δεκαετίας του '50 δίνει σήμερα το δικό της ραντεβού με την ιστορία. Είναι η Εύα (1953) της Μαρίας Πλυτά και εντός των επόμενων ημερών θα προβληθεί με φόντο τη Γαλλική Ριβιέρα.
Εξηγούμαι. Όπως έγινε γνωστό πριν από μερικές ώρες, το κινηματογραφικό δημιούργημα της πρώτης σκηνοθέτριας στην ιστορία του ελληνικού σινεμά, θα προβληθεί στο πλαίσιο του τμήματος Cannes Classics, αγαπημένο κομμάτι του εμβληματικού Φεστιβάλ Καννών. Σε αυτό, φιλοξενούνται αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου σε νέες, αποκατεστημένες κόπιες. Πρόκειται για την πρώτη ελληνική ταινία που προβάλλεται αποκατεστημένη στην ιστορία του συγκεκριμένου τμήματος των Καννών.
Η Εύα παρακολουθεί μια παντρεμένη γυναίκα, η οποία στη διάρκεια των θερινών της διακοπών γνωρίζει έναν νεαρό και ζει μαζί του μια εφήμερη ερωτική σχέση, προκαλώντας την οργή του συζύγου της και τα επικριτικά σχόλια της μικρής κοινωνίας του νησιού. Το σενάριο είναι του Ανδρέα Λαμπρινού, η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη (στην πρώτη συνθετική του δουλειά στον κινηματογράφο), ενώ στην ταινία πρωταγωνιστούν η Νίνα Σγουρίδου, ο Αλέκος Αλεξανδράκης, ο Μάνος Κατράκης, η Αλίκη Γεωργούλη και ο Ντίνος Ηλιόπουλος.
Ποια είναι, όμως, η Μαρία Πλυτά; Όπως καταγράφει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, η πρώτη Ελληνίδα σκηνοθέτις γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1915 και απεβίωσε το 2006. Αρχικά, ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, ενώ στο τέλος της δεκαετίας του ’40 έκανε τα πρώτα της βήματα στην κινηματογραφική παραγωγή, δουλεύοντας σε ταινίες του Αλέκου Σακελλάριου και του Γιώργου Τζαβέλλα. Το 1950 κάνει το σκηνοθετικό της ντεμπούτο με την ταινία Τ’ αρραβωνιάσματα, μία από τις πιο αξιόλογες ελληνικές ηθογραφικές ταινίες της εποχής, με σκηνικά του Γιάννη Τσαρούχη. Με 17 ταινίες στο ενεργητικό της, η Μαρία Πλυτά θα αναγνωριστεί ως μία πρωτοπόρα σκηνοθέτρια και διαμορφώτρια της ελληνικής κινηματογραφίας.
Η αποκατάσταση της ταινίας Εύα πραγματοποιήθηκε από το World Cinema Project του The Film Foundation και την Cineteca di Bologna στο εργαστήριο L’Immagine Ritrovata, σε συνεργασία με την Alatas Films και την Καθηγήτρια του ΑΠΘ Μπέτυ-Δέσποινα Κακλαμανίδου και με τη συμβολή της Ταινιοθήκης της Ελλάδος. Το έργο πραγματοποιήθηκε χάρη στην υποστήριξη του Hobson/Lucas Family Foundation. Το ταξίδι της αποκατάστασης αποτελεί πρωτοβουλία της κ. Κακλαμανίδου και κομμάτι μιας συστηματικής ερευνητικής προσπάθειας για το έργο της Μαρίας Πλυτά από το 2021 και συμβαδίζει παράλληλα με το τρέχον ερευνητικό πρόγραμμα "Plyta’s Unknown Cinema" (PUC, 2025-2028), με χρηματοδότηση από το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. (Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας), το οποίο διευθύνει η ίδια. Μάλιστα, στη διάρκεια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών θα πραγματοποιηθούν γυρίσματα και συνεντεύξεις με προσωπικότητες και στελέχη διεθνών κινηματογραφικών θεσμών για τις ανάγκες ενός ντοκιμαντέρ.
Αξίζει να αναφερθεί ότι τέσσερα χρόνια πριν από το σημερινό σημαντικό επίτευγμα, η ταινία είχε επίσης προβληθεί, πριν από την αποκατάστασή της, στο πλαίσιο ενός spotlight στο έργο της Μαρίας Πλυτά, που είχε διοργανώσει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, τον Νοέμβριο του 2022.
