Προκαλώντας άπειρα λογοπαίγνια και πληθώρα memes, τα… παπούτσια χωρίς παπούτσια που παρουσιάστηκαν στο show της συλλογής Chanel Cruise 2027 αποδεικνύουν ότι η μόδα περνάει μια δημιουργική και fun περίοδο.
Πρίν μόλις λίγες εβδομάδες γράφαμε για τα αξεσουάρ και το πώς αυτά επιβεβαιώνουν ότι η μόδα περνάει την πιο παιχνιδιάρικη φάση της. Ο Matthieu Blazy ήρθε να μας το επιβεβαιώσει παρουσιάζοντας στην πρώτη του Cruise συλλογή για τον Οίκο Chanel "παπούτσια χωρίς παπούτσια”, που θα μπορούσε να περιγραφεί ως Cap-Heel. Πρόκειται για ένα απλό τακούνι που καλύπτει μόνο τη φτέρνα, σε σχήμα μικρού block heel, δεμένο γύρω από τον αστράγαλο με κορδόνι που καταλήγει σε κόμπο. Ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός "παπουτσιού που δεν είναι παπούτσι" που έχουμε δει εδώ και χρόνια. Όπως ήδη πολλοί σχολίασαν, η εμπορική εκδοχή αυτού του non-sandal πιθανότατα θα διαθέτει σόλα, καθώς δύσκολα φαντάζεται κανείς να φοριέται ακριβώς όπως παρουσιάστηκε, εκτός σπιτιού (ιου).
Ο σχεδιασμός του, που μοιάζει ξεκάθαρα προσανατολισμένος στο να πυροδοτήσει συζήτηση στα social media, είναι εννοιολογικά ενδιαφέρων για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι, μέσα στην παραδοξότητά του, σέβεται τον κλασικό κώδικα των δίχρωμων παπουτσιών της Chanel, μόνο που εδώ το δεύτερο χρώμα είναι το ίδιο το δέρμα. Ο δεύτερος λόγος είναι ιστορικός και ταυτόχρονα ταξικός. Για αιώνες, από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους, οι ευγενείς και οι αριστοκράτες φορούσαν άβολα και μη πρακτικά ρούχα ώστε να δείχνουν έμμεσα πως δεν ασχολούνται με την χειρωνακτική εργασία. Ίσως αυτό το παπούτσι να είναι ένα tongue-in-cheek σχόλιο απέναντι στο προνόμιο, δηλαδή ότι ο κάτοχος ενός τέτοιου παπουτσιού μπορεί να αντέξει οικονομικά μια ζωή στην οποία δεν χρειάζεται να πατήσει ποτέ σε πεζοδρόμιο ή δημόσιο δάπεδο, ούτε για ένα δευτερόλεπτο.
Διαβάστε Επίσης
"Παπούτσια χωρίς παπούτσια" - Η ιστορία
Αυτό το είδος αποδομημένου παπουτσιού μπορεί να θεωρηθεί ο τελευταίος απόγονος μιας οικογένειας σχεδίων που ξεκινά από το αρχείο του Martin Margiela, το ίδιο αρχείο πάνω στο οποίο εργάστηκε ο Matthieu Blazy τη δεκαετία του 2010. Ένα από τα πιο θρυλικά σχέδια του Βέλγου δημιουργού ήταν το Le Topless Tabi σανδάλι της συλλογής SS96. Αποτελούνταν από μια απλή σόλα με τη χαρακτηριστική "διχάλα" και τακούνι, στερεωμένη στο πόδι με κολλητική ταινία. Η ιδέα δεν ήταν μόνο η αποδόμηση, αλλά και η δυνατότητα διαφορετικού styling κάθε φορά που φοριέται.
Την ίδια περίπου περίοδο, ο Alexander McQueen δημιουργεί για το ιστορικό show La Poupée SS97 διάφανες πλατφόρμες που άφηναν ορατό ολόκληρο το πόδι και, πάνω στην υδάτινη πασαρέλα, έδιναν την αίσθηση ότι αιωρούνταν. Ίσως όμως ο αληθινός πρόγονος όλων αυτών των σχεδίων να είναι το Invisible Sandal του Salvatore Ferragamo από το 1947. Εμπνευσμένο από ψαράδες στον ποταμό Άρνο, είχε επάνω μέρος από διαφανή νάιλον κλωστή που ένωνε το γυμνό πόδι με το τακούνι.
Τη δεκαετία του 1950, η Marilyn Monroe έκανε διάσημα τα Cinderella Slippers. Κατασκευασμένα από πλέξιγκλας, αποτελούνταν από διάφανη μονοκόμματη σόλα με τρύπες από όπου περνούσαν κορδέλες που δένονταν στο πόδι. Αυτό άνοιξε τον δρόμο για τα PVC shoes των 60s, τα οποία μέχρι τα 90s συνδέθηκαν την queer κουλτούρα και την τέχνη του drag λόγω της δημοφιλίας τους στην clubbing σκηνή.
Με τα χρόνια, η ψευδαίσθηση του γυμνού ποδιού εξελίχθηκε κυρίως μέσα από το PVC. Από το διάσημο Pump Plexi του Gianvito Rossi, bestseller για πάνω από μία δεκαετία, έως τα thong wedges που σχεδίασε ο Kanye West για το Yeezy Season 8. Το 2017 ο Karl Lagerfeld παρουσίασε για τη Chanel διάφανες PVC go-go boots που αναπαρήγαγαν το naked effect. Η παράδοση συνεχίστηκε σε νεότερες συλλογές της Loewe με τα transparent Emily shoes. Το 2018 εμφανίστηκαν τα πιο unsettling shoes-without-shoes μέχρι σήμερα, τα Skin Heels των Matières Fécales. Με διάφανες πλατφόρμες και υλικό ίδιο με ανθρώπινο δέρμα, δημιουργούσαν την ψευδαίσθηση ενός μεταλλαγμένου ποδιού.
Διαβάστε Επίσης
Τα transparent shoes είχαν δυνατή στιγμή τη σεζόν SS23 χάρη στον Jonathan Anderson στη Loewe, που παρουσίασε ballerinas σαν γυαλί, αλλά και στη Simone Rocha που διεύρυνε ακόμη περισσότερο αυτή την αισθητική έως το show SS26. Το πιο κοντινό όμως σύγχρονο παράδειγμα στα πειράματα του Margiela και στο χθεσινό σανδάλι της Chanel είναι το Barefoot Zero που δημιούργησε ο Demna για τη Balenciaga Pre-Fall 2025. Μια απλή σόλα που αγκάλιαζε το μεγάλο δάχτυλο, αφήνοντας το πόδι εντελώς εκτεθειμένο.
Πιο πρόσφατα, για τη συλλογή SS26, η Coperni συνεργάστηκε με τη Barreletics για το Grip Sock, ένα λαστιχένιο περίβλημα που χρησιμοποιείται στο pilates και εδώ μετατράπηκε σε βιομηχανικής αισθητικής σανδάλι. Παρόμοιο σχέδιο είδαμε και στην SS26 Calvin Klein Collection, με δερμάτινη σόλα δεμένη στον αστράγαλο με λεπτό λουράκι και μεταλλικό στοιχείο που κρατούσε το πόδι στη θέση του. Στη FW26 σεζόν, brands όπως ο Maison Margiela, αλλά και ανεξάρτητοι οίκοι όπως η Elena Velez, η Karoline Vitto και ο Julien MacDonald, συνέχισαν να εξερευνούν την ιδέα του γυμνού ποδιού μέσα από νέα σχέδια. Φυσικά, στην ίδια κατηγορία δεν θα μπορούσαν να μην εμπίπτουν και τα jelly shoes (ειδικότερα οι nude εκδοχές τους), τα αγαπημένα παπούτσια παραλίας, που τις τελευταίες σεζόν ζουν και πάλι μεγάλες πιένες, μετά το επαναλανσάρισμά τους από τη The Row για τη συλλογή Pre-Fall '24.
Ειρωνικό σχόλιο, παιχνίδι ή κάτι άλλο;
Η πρόταση του Matthieu Blazy, ο οποίος δίνει μεγάλο βάρος στα αξεσουάρ που είναι άλλωστε και τα fashion items που προσφέρουν πρόσβαση στον κόσμο της πολυτέλειας ακόμα και σε άτομα με χαμηλότερο εισόδημα από τους πολύ πλούσιους αυτού του πλανήτη, είναι απλώς η εξέλιξη ενός δημιουργικού παιχνιδιού στην υποδηματοποιία το οποίο κρατάει χρόνια και περνά από σχεδιαστή σε σχεδιαστή.
Δεν έχει σημασία αν δεν θα μπορούσαμε - ακόμα και αν είχαμε τη δυνατότητα να τα αγοράσουμε - να περπατήσουμε με αυτά τα μη-παπούτσια στα σοκάκια του νησιού που θα περάσουμε το επόμενο καλοκαίρι. Αυτό που έχει σημασία είναι να θυμόμαστε ότι η μόδα δεν είναι μόνο η ανάγκη για ένδυση, ούτε μόνο ένα μέσο έκφρασης προσωπικού στιλ. Είναι κοινωνικό σχόλιο και χαρά. Είναι εκεί πρωτίστως για να εμπνέει - είτε το προσωπικό styling, είτε απλά… memes.
Παράλληλα όμως, ο Blazy φαίνεται να γνωρίζει και κάτι άλλο. Πώς σήμερα η αξία ενός brand δε μετριέται μονάχα με βάση τις πωλήσεις, αλλά και με το πόσο relevant είναι, πόσο θόρυβο προκαλεί. Ο νέος creative director της Chanel δεν έχει κάνει τίποτα άλλο, από τη στιγμή που ανέλαβε τη θέση, από το να προκαλεί buzz στα social media - εκεί που παίζεται πια όλο το παιχνίδι της δημοφιλίας ενός brand - και μάλιστα όχι με φθηνά tricks (που θα έλεγε και ο Bloody Hawk), αλλά με έξυπνα κλεισίματα του ματιού στην ιστορία του Οίκου και της μόδας εν γένει, όπως και στην κοινωνικοπολιτική κατάσταση του σήμερα. Ο οίκος δημιουργεί την εμπειρία, εν προκειμένω ένα show με ένα kink, και αφήνει όλους εμάς να παράξουμε το περιεχόμενο για τον ίδιο.
Από εχθές λοιπόν, όλο το διαδίκτυο ασχολείται με τα "παπούτσια χωρίς παπούτσια" της Chanel και μάλιστα ταυτόχρονα χωρίς να μειώνεται η αξία της Cruise συλλογής η οποία βρίθει από εξαιρετικές δημιουργίες και πληθώρα nods στο ίδιο το όραμα της Coco. Και αυτό είναι η απόλυτη επιτυχία.
