Ποιες είναι οι προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει κάθε γυναίκα για την υγεία της σε κάθε φάση της ζωής της και πώς θα τις διαχειριστεί με τον καλύτερο τρόπο.
H γυναίκα αντιμετωπίζει προκλήσεις που αφορούν στην υγεία της σε όλες τις ηλικιακές της φάσεις. Ξεκινώντας από την εφηβεία, όπου είναι μία από τις πιο σημαντικές περιόδους στη ζωή της γυναίκας, η μεταβατική περίοδος που το κοριτσάκι γίνεται γυναίκα και βλέπει μέρα με την μέρα το σώμα της να αλλάζει. Αυτή ωστόσο η φάση περιλαμβάνει έντονες και ραγδαίες αλλαγές, τόσο σωματικές όσο και συναισθηματικές και ψυχολογικές και η έφηβος χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή και φροντίδα που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη μετέπειτα συνολική υγεία κάθε γυναίκας.
Προχωρώντας στην ενήλικη ζωή, η γυναίκα είναι ευάλωτη σε ανθυγιεινές συνήθειες τρόπου ζωής και έχει να αντιμετωπίσει κινδύνους από πιθανή προχωρημένη μητρική ηλικία, την παχυσαρκία, το μεταβολικό σύνδρομο, την γενετική προδιάθεση για καρδιαγγειακή νόσο, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, και την ανάγκη πρόληψης καρδιαγγειακής νόσου και καρκίνου. Η πρόωρη εμμηνόπαυση ή η πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια φέρνει την γυναίκα αντιμέτωπη με τις συνέπειες της εμμηνόπαυσης και καλείται να προστατεύσει την διατήρηση της οστικής και μυϊκής της μάζας, την καρδιαγγειακή της υγεία και άλλες νοσογόνους καταστάσεις.
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία, την Ελληνική Μαιευτική Εταιρεία και την Εταιρεία Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας -με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας- αναδεικνύουν την αναγκαιότητα η γυναίκα -σε κάθε ηλικιακή της φάση- να γνωρίζει και να προστατεύει αποτελεσματικά την υγεία της.
Κατά την παιδική και εφηβική ηλικία
H καθιστική ζωή και η υπερβολική χρήση υπολογιστών και κινητών τηλεφώνων, ιδιαίτερα κατά την εφηβεία, συντελούν σε παχυσαρκία και γενικότερα σε υιοθέτηση -συνολικά-μη υγιεινού τρόπου ζωής με απρόβλεπτες συνέπειες για την υγεία της γυναίκας στη μελλοντική της ζωή.
Είναι αποφασιστικής σημασίας οι γονείς να προσέχουν επιμελώς την διατροφή των κοριτσιών και να τα ενθαρρύνουν να ασκούνται τακτικά. Ποδηλασία, πεζοπορία, κολύμβηση ή οποιαδήποτε παρόμοια δραστηριότητα που θα παρακινήσει τα μικρά κορίτσια να κινηθούν, θα συντελέσει στην καλή υγεία και θα τα βοηθήσει να διατηρήσουν ένα σωστό βάρος.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται εάν το βάρος γέννησης του κοριτσιού ήταν μικρότερο από 2,5kg ή μεγαλύτερο από 4,5 kg και εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών.
Κατά την αναπαραγωγική ηλικία
Η ενασχόληση της σύγχρονης γυναίκας στον επαγγελματικό στίβο σε θέσεις ευθύνης έχει μετατοπίσει την ηλικία τεκνοποίησης. Η προχωρημένη μητρική ηλικία, η παχυσαρκία, το μεταβολικό σύνδρομο, η γενετική προδιάθεση για καρδιαγγειακή νόσο και η παρουσία πολυκυστικών ωοθηκών, αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών κατά την εγκυμοσύνη.
Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών εμφανίζεται στο 8-13% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, με 70% των πασχόντων γυναικών να παραμένουν αδιάγνωστες. Οι επιπλοκές αφορούν πιθανή αποβολή, προωρότητα του εμβρύου, προεκλαμψία, διαβήτη κύησης, αιμορραγία και θρομβοεμβολή. Η παρουσία αρρύθμιστης αρτηριακής υπέρτασης και το μεταβολικό σύνδρομο πριν την έναρξη της κύησης, αποτελούν τα κύρια αίτια, που οδηγούν και σε αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου ακόμα και 15 έτη αργότερα (αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και νεφρική νόσο).
Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δεν φαίνεται να αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, αλλά υπάρχει μια τάση για αύξηση του κινδύνου αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι γυναίκες που υποβάλλονται σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, λόγω και της μεγαλύτερης ηλικίας που συνήθως βρίσκονται, οφείλουν να ελέγχουν τους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (σωματικό βάρος, τύπο διατροφής, επίπεδα αρτηριακής πίεσης, λιπιδίων και κάπνισμα).
Η εγκυμοσύνη προκαλεί αιμοδυναμικές αλλαγές στην μητέρα ιδιαίτερα αισθητές το τελευταίο τρίμηνο. Η εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης στην κύηση χρήζει τακτικής παρακολούθησης και χορήγησης της κατάλληλης επιτρεπτής φαρμακευτικής αγωγής. Η έγκαιρη διάγνωση της προεκλαμψίας είναι σημαντική.
Μην ξεχνάς:
- Ο τακτικός έλεγχος με παπ-τεστ ξεκινά από την ηλικία των 21 ετών και γίνεται κάθε 3 χρόνια
- Ο εμβολιασμός ενάντια στον ιό HPV, υπεύθυνο για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας πραγματοποιείται ιδανικά πριν την έναρξη των σεξουαλικών επαφών και μέχρι την ηλικία των 40 ετών. Αυτή τη στιγμή το εμβόλιο καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία μέχρι την ηλικία των 15 ετών.
- Η πρώτη μαστογραφία πρέπει να γίνεται στην ηλικία των 35 ετών (μαστογραφία αναφοράς). Από τα 40 έτη και μετά συστήνεται ετήσιος έλεγχος.
Κατά την εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση συνοδεύεται με αλλαγές στο σώμα της γυναίκας αλλά και στην λειτουργία του οργανισμού της. Παρατηρείται αύξηση σωματικού βάρους, επιπέδων αρτηριακής πίεσης, λιπιδίων και σακχάρου. Αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος εμφάνισης εμφράγματος του μυοκαρδίου και αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.
Οι γυναίκες που εμφανίζουν στεφανιαία νόσο είναι συνήθως μεγαλύτερης ηλικίας από τους άνδρες. Η κλινική εμφάνιση του εμφράγματος του μυοκαρδίου συχνά διαφέρει στις γυναίκες με συμπτώματα επιγαστραλγίας, άλγους κάτω γνάθου, η δυσφορίας στους ώμους, στα άνω άκρα και στην μεσοπλάτια χώρα. Οι γυναίκες αποτελούν πιο ευάλωτο πληθυσμό γιατί εμφανίζουν έμφραγμα μυοκαρδίου σε μεγαλύτερη ηλικία από τους άνδρες, έχουν περισσότερες συνοσηρότητες, εμφανίζουν άτυπα συμπτώματα που οδηγούν σε υποδιάγνωση και καθυστερημένη χορήγηση θεραπείας.
Είναι απαραίτητη η ρύθμιση των παραγόντων κινδύνου (παχυσαρκία, αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης), η χορήγηση αντιπηκτική αγωγής και η ρύθμιση της καρδιακής συχνότητας, εάν η διατήρηση του καρδιακού ρυθμού δεν είναι πια δυνατή.
Μην ξεχνάς:
- Σε κάθε γυναίκα με πρόωρη εμμηνόπαυση ή υπό αγωγή με φαρμακευτικά σκευάσματα που αυξάνουν τον κίνδυνο οστεοπόρωσης θα πρέπει να γίνεται έλεγχος με DEXA.
- Σε κάθε γυναίκα μετά τα 65 έτη, πρέπει να γίνεται έλεγχος οστικής πυκνότητας με απορροφησιομετρία ακτίνων Χ διπλής ενέργειας (DEXA) στο ισχίο και στη σπονδυλική στήλη. Η επανάληψη του DEXA εξαρτάται από τα αποτελέσματα αυτά (σε περίπτωση οστεοπόρωσης απαιτείται θεραπεία και επανάληψη μετά από 2 έτη).
- Σε γυναίκες ηλικίας μικρότερης των 65 ετών πρέπει να γίνεται έλεγχος για οστεοπόρωση όταν ο 10ετής κίνδυνος κατάγματος είναι ίσος ή μεγαλύτερος του κινδύνου για κάταγμα σε γυναίκες ηλικίας 65 ετών.
Διάβασε κι εδώ ποιες είναι οι καλύτερες τροφές που μπορείς να φας ανάλογα με την ηλικία σου.
