top article

Για την πρίμα μπαλαρίνα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο χορός αποτελεί συνώνυμο της καθημερινότητάς της. Η Μαρία Κουσουνή υπήρξε Σολίστ στο Μπαλέτο της Κρατικής Όπερας Αμβούργου "John Neumeier " και της Κρατικής Όπερας Βιέννης. Έχει χορέψει στα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου και έχει ερμηνεύσει πρώτους ρόλους σε έργα σπουδαίων χορογράφων ενώ έχουν δημιουργηθεί ρόλοι ειδικά για την ίδια. Έχει χορέψει τρεις φορές στην Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία της Φιλαρμονικής της Βιέννης κι έχει λάβει το Ειδικό βραβείο στον Διαγωνισμό Νέων Χορευτών Λουξεμβούργου και το βραβείο χορού "Εξάλειπτρον".

Αυτή την περίοδο, χορεύει στον Καπετάν Μιχάλη, ένα από τα τέσσερα εμβληματικά έργα του Μάνου Χατζιδάκι που επέλεξε ο Κωνσταντίνος Ρήγος για την παράσταση Χορός Με Τη Σκιά μου. Ανάμεσα σε αδιάλειπτες πρόβες και με μία απαιτητική καθημερινότητα, η Μαρία Κουσουνή μιλά για τον χορό, που τόσο αγαπά, τις στιγμές που την καθόρισαν και φυσικά για τον ρόλο της στη νέα παράσταση που χορογραφεί ο διευθυντής του Μπαλέτου της ΕΛΣ. 

Μαρία Κουσουνή | Η πρίμα μπαλαρίνα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής μιλάει για το μπαλέτο και την παράσταση Χορός Με Τη Σκιά μου

Είσαι η Α’ Χορεύτρια του Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής από το 2008. Ποιες είναι οι πιο σημαντικές αλλαγές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στη ΕΛΣ;

Η πιο σημαντική αλλαγή στη Λυρική Σκηνή τα τελευταία χρόνια είναι η μετάβαση στον χώρο του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Είναι η πρώτη φορά που υπάρχει κτίριο Όπερας τέτοιων προδιαγραφών στην Ελλάδα και αυτό είναι κάτι που το ονειρευόμασταν χρόνια.

Πόσο έχει αλλάξει το μπαλέτο σήμερα;

Το μπαλέτο σήμερα απλά έχει τελειοποιηθεί. Ο κλασικός χορός ήταν πάντα στο υψηλότερο επίπεδο μορφής τέχνης στην ιεραρχία του χορού και επειδή ήταν κλασικός, δηλαδή διαχρονικός, δεν είχε δραματικές αλλαγές. Απλά τελειοποιήθηκε ως αποτέλεσμα της προοδευτικής του εξέλιξης. Όταν μιλάμε για μπαλέτο εννοούμε κλασικό μπαλέτο και είναι ξεκάθαρο.

Για να το κατανοήσουμε καλύτερα μπορούμε να δούμε τη μεγάλη αντίθεση με το σύγχρονο χορό όπου ο δεύτερος έχει πολλά διαφορετικά στυλ και πρόσωπα. Μπορεί να είναι και πειραματικός. Κάποιες φορές, αλλάζει όψεις και συνεχίζει να μεταμορφώνεται στο όνομα του εκάστοτε χορογράφου κάνοντας μίξεις με άλλες μορφές τέχνης. Εδώ, πολύ συχνά επίσης παρατηρούμε να χάνει την ταυτότητα του ως σύγχρονος χορός και να γίνεται εικαστική τέχνη, άλλες φορές απλά θέαμα για εντυπωσιασμό και κάποιες άλλες κάτι απροσδιόριστο. Η επιτυχία του επίσης φαίνεται στη διάρκεια του χρόνου. Αν θα κρατήσει και θα γίνει σημείο αναφοράς για τη παγκόσμια γλώσσα του χορού. Με το μπαλέτο αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Δεν μπορεί να είναι πειραματικό. Γιατί ήδη "ΕΙΝΑΙ".

kousouni

Η δομή και η τάξη βάζουν και τα όρια στην τέχνη αυτή. Είναι ήδη ολοκληρωμένη και πάνω σε αυτήν προσθέτει ακόμα πιο υπέρλαμπρη τεχνική από τους χορογράφους και ερμηνευτές του. Για αυτό τον λόγο υπάρχουν συγκεκριμένοι άνθρωποι που έχουν αυτές τις  γνώσεις. Είναι εκείνοι που αφιέρωσαν ολόκληρη τη σπουδή τους επάνω σε αυτό και μαθήτευσαν δίπλα σε ανάλογους καλλιτέχνες. Γνωρίζουν το μπαλέτο απόλυτα. Χάρη σε αυτούς, αυτή η τέχνη του μπαλέτου παραμένει διαχρονική και τελειοποιείται σε αυτήν την ξεκάθαρη της πορεία.

Ποιος ρόλος σε έχει στιγματίσει και γιατί;

Ένας από αυτούς ήταν η Ιουλιέτα βασισμένη στο κλασικό έργο του Σαίξπηρ Ρωμαίος και Ιουλιέτα στην Όπερα της Βιέννης. Ήταν ακριβώς η στιγμή της αναγνώρισης μου ως χορεύτρια σε ένα μπαλέτο και έναν κρατικό οργανισμό που είχε τόση μεγάλη ιστορική βαρύτητα και με μεγάλη προσοχή και αξιολόγηση επέλεγε καλλιτέχνες που θα εκπροσωπούσαν  αντάξια το όνομα της Κρατικής Όπερας της Βιέννης. Μου έδωσαν την ευκαιρία να απλώσω τα φτερά μου και να χαραχτεί η καλλιτεχνική μου πορεία ως νέα χορεύτρια τότε. Ήταν κάτι που δεν είχα τολμήσει να φανταστώ αλλά φαίνεται ότι ήταν αποτέλεσμα πολύ σκληρής δουλειάς και σωστής καλλιτεχνικής κατεύθυνσης. Αυτή η αίσθηση της πρώτης φοράς για έναν καλλιτέχνη και ειδικότερα κάτω από αυτές τις  συνθήκες είναι ιδανικές για να του δώσουν ταυτότητα.

Ποια τα συναισθήματά σας για τη νέα παράσταση Χορός με τη Σκιά μου και ποια τα στοιχεία που την ξεχωρίζουν κατά τη γνώμη σας;

Χορεύω σε ένα από τα τέσσερα έργα που είναι μέρος της παράστασης Χορός με τη Σκιά μου. Τον Καπετάν Μιχάλη. Όποτε έχω αφοσιωθεί αποκλειστικά σε αυτό. Σε τέτοιου είδους δημιουργίες, πιο σύγχρονες, από τη στιγμή που έχω τα χορογραφικά βήματα και τις οδηγίες του χορογράφου αποκόβομαι από οτιδήποτε συμβαίνει έξω από εμένα και συγκεντρώνω όλη μου την ενέργεια σε αυτό. Στη παρουσία του ρόλου μου και τη σχέση του με ότι διαδραματίζεται με αυτόν. Το βλέπω ταυτόχρονα και από μέσα ως ερμηνεύτρια αλλά και από έξω.

Τα συναισθήματα μου για την Κρασογιώργαινα μπορούν να είναι μόνο εκείνα που οδηγεί η μεγαλειώδης μουσική του Μάνου Χατζιδάκι. Αυτός είναι ο καθοδηγητής μου. Και για εμένα είναι ο ξεκάθαρος μου οδηγός-ουρανός που με καθοδηγεί. Η σχέση μου με τη μουσική ήταν πάντα η πιο σημαντική και ουσιώδης ως χορεύτρια.  Η σχέση μουσικής και Κρασογιώργαινας είναι ακριβώς η σχέση που μπορεί να έχει αυτή η γυναίκα με τον εραστή της και με τον γιο της μέσα από τα τραγούδια και τη μουσική που χορογραφήθηκαν. Εκεί, ελευθερώνεται και ο καλλιτέχνης για να φτάσει στο ζητούμενο του χορογράφου.

Όσον αφορά τα στοιχεία που μπορεί να την ξεχωρίζουν είναι σίγουρα η συνεργασία όλων των καλλιτεχνών που συντελούν στην πραγματοποίηση αυτής της βραδιάς. Ξεκινώντας πάντα από τον Μάνο Χατζιδάκι γιατί χωρίς την κληρονομιά του τίποτα δεν θα ήταν εφικτό, το όνειρο και τη σύλληψη του  Κ. Ρήγου, των Deux Hommes, της Μαίρης Τσαγκάρη, των μουσικών μας, του Διονύση Σούρμπη .... και όλων όσων συμβάλουν στην υλοποίηση της ιδέας αυτής. Όλου του καλλιτεχνικού, τεχνικού προσωπικού μπροστά και πίσω από τη σκηνή και φυσικά των χορευτών που ζωντανεύουν τον Χορό με τη Σκιά μου. Όλοι μαζί είναι αυτοί που το ζωντανεύουν και κάνουν πραγματικότητα μια ιδέα. Και όπως συμβαίνει συνήθως, ο κάθε θεατής θα μπορεί να διακρίνει πολλούς διαφορετικούς λόγους που μπορεί να κάνουν ξεχωριστή αυτή τη παράσταση. Κάπου μέσα στις τέσσερις διαφορετικές χορογραφίες, υπάρχει πιθανότητα να βρει κάποιος ένα κομμάτι του εαυτού του. 

Ποια στιγμή υπήρξε καθοριστική στην επαγγελματική σας πορεία;

Καθοριστική ήταν η στιγμή που έπρεπε να διαλέξω αν θα μείνω στο μπαλέτο της Κρατικής Όπερας της Βιέννης ή θα πήγαινα στον John Neumeier και την Κρατική Όπερα του Αμβούργου. Χαίρομαι που έπλεξα το δεύτερο. Ήταν η πιο κατάλληλη στιγμή για να γίνει κάτι τέτοιο και με έκανε να πατήσω γερά στα πόδια μου και να εξελιχθώ ακόμα περισσότερο. Οφείλω πολλά σε αυτή την απόφαση  και στους ανθρώπους που με ενέπνευσαν και με βοήθησαν να την πάρω.

Ένα μεγάλο σας χορευτικό όνειρο που θα θέλατε να πραγματοποιηθεί;

Εδώ και πολλά χρόνια έχω ερμηνεύσει τους ρόλους που πάντα ήθελα να κάνω. Θα μπορούσα να πω όμως πως όνειρο και μεγάλη πρόκληση για εμένα θα μπορούσε να είναι ξανά μετά από χρόνια ένας μεγάλος δραματικός ρόλος, σε μια ολόκληρη βραδιά μπαλέτου. Όπως γίνεται στις μεγάλες Όπερες του εξωτερικού. Για την πρίμα μπαλαρίνα έχει σημασία η πρόκληση να είναι ύψιστη και να της δίνεται η δυνατότητα να ξεδιπλώσει τις πραγματικές της ικανότητες και να μπει βαθιά στη διαδικασία της καλλιτεχνικής αναζήτησης και δημιουργίας. Αυτή είναι και η ιδιότητα της.

Ποια στοιχεία συνθέτουν τελικά έναν καλό χορευτή; Τι συμβουλές θα δίνατε στους νεότερους;

Η συνταγή είναι απλή αλλά τόσο δύσκολη. Αρχικά, χρειαζόμαστε ένα όμορφο αναλογικό σώμα για χορό. Μετά, σίγουρα χρειάζεται ο χορευτής να διαθέτει αντίληψη. Τον κατάλληλο χαρακτήρα του αθλητή και την ψυχή του καλλιτέχνη. Χρειαζόμαστε επίσης πολλή τύχη ώστε να βρεθούν οι σωστοί άνθρωποι που θα τον καθοδηγήσουν σωστά. Αν υπάρξουν αυτά τότε όλα είναι στο χέρι του για να συνεχίσει την προοδευτική του εξέλιξη. Η πιο κατάλληλη συμβουλή για τους νέους χορευτές σήμερα είναι να κατανοήσουν την έννοια της αξίας και της ποιότητας σε έναν κόσμο άπειρης πληροφορίας και εντυπωσιασμού. Και φυσικά σκληρή δουλειά.

Τι σημαίνει για εσάς χορός;

Χορός είναι όταν η μουσική "μπαίνει" μέσα στη ψυχή σου και δεν έχεις άλλη επιλογή από το να χορέψεις. Συντονίζεσαι με αυτή, και τελικά γίνεσαι ΕΝΑ με την αρμονία. "Αυτοί που δεν μπόρεσαν να ακούσουν τη μουσική θεώρησαν τρελούς αυτούς που χόρευαν" - Νίτσε.

Ένα όνειρο για το μέλλον;

Υγεία, ψυχική και σωματική για όλο τον κόσμο.

 

Φωτογραφίες: Βασίλης Μακρής

Ιούλιος 2018

>