Φωτογραφία: MEGA/GC Images/Ideal Image
Αστυνομικό θρίλερ, ρομαντικό μυθιστόρημα ή επιστημονική φαντασία; Έρευνες συνδέουν τις αναγνωστικές μας επιλογές με ορισμένα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς μας.
Η επιλογή ενός βιβλίου για τις καλοκαιρινές διακοπές επηρεάζεται από το θέμα, τον συγγραφέα, τη διάθεση της στιγμής και τις προτάσεις που έχουμε δεχθεί. Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, οι προτιμήσεις μας μπορούν επίσης να παρουσιάζουν συσχετίσεις με τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, κοινωνικοποιούμαστε και αντιδρούμε σε νέες εμπειρίες.
Ερευνητές έχουν εξετάσει τις επιλογές χιλιάδων αναγνωστών με βάση το μοντέλο των πέντε βασικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας. Σε αυτά περιλαμβάνονται η εξωστρέφεια, η συγκαταβατικότητα, η δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες, η ευσυνειδησία και ο νευρωτισμός.
Μία από τις σχετικές μελέτες ανέλυσε περισσότερες από 24.000 ετικέτες βιβλίων που είχαν δημιουργήσει χρήστες του Goodreads και δεδομένα από περισσότερους από 60.000 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι λογοτεχνικές προτιμήσεις μπορούν να συνδέονται με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, χωρίς όμως να αποτελούν από μόνες τους ασφαλή τρόπο αξιολόγησης της προσωπικότητας.
Ρομαντικές ιστορίες και ανθρώπινες σχέσεις
Οι εξωστρεφείς αναγνώστες παρουσίασαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για βιβλία με κοινωνικά θέματα, ανθρώπινες σχέσεις και ιστορίες γύρω από τη ζωή άλλων ανθρώπων. Στις σχετικές κατηγορίες περιλαμβάνονταν τα ρομαντικά μυθιστορήματα και βιβλία που επικεντρώνονται στις προσωπικές σχέσεις.
Οι άνθρωποι με υψηλότερα επίπεδα συγκαταβατικότητας έδειξαν επίσης προτίμηση σε ιστορίες με οικογενειακά ή θρησκευτικά θέματα και θετικές κοινωνικές σχέσεις. Το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό συνδέεται συνήθως με την ενσυναίσθηση, τη συνεργασία και το ενδιαφέρον για τους άλλους.
Φαντασία, νέες ιδέες και φιλοσοφία
Η δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες συνδέθηκε με βιβλία που προσφέρουν πνευματική διέγερση, διαφορετικές ιδέες και φανταστικούς κόσμους. Αναγνώστες με υψηλότερη βαθμολογία σε αυτό το χαρακτηριστικό έδειξαν μεγαλύτερη προτίμηση στη μυθοπλασία και σε έργα με πειραματικό ή φιλοσοφικό περιεχόμενο.
Σε ξεχωριστή ανάλυση, το ενδιαφέρον για βιβλία με την ετικέτα "φιλοσοφία" συσχετίστηκε με μεγαλύτερη δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες και χαμηλότερα επίπεδα νευρωτισμού. Να σημειώσουμε εδώ ότι πρόκειται για στατιστική συσχέτιση και όχι για απόδειξη ότι η ανάγνωση φιλοσοφίας προκαλεί συγκεκριμένες αλλαγές στην προσωπικότητα.
Πρακτικά βιβλία και ευσυνειδησία
Η ευσυνειδησία έχει συνδεθεί με την προτίμηση σε ενημερωτικά και πρακτικά βιβλία. Άνθρωποι που χαρακτηρίζονται από οργάνωση, συνέπεια και προσήλωση στους στόχους τους ενδέχεται να επιλέγουν συχνότερα βιβλία γνώσεων, πολιτικής ή προσωπικής ανάπτυξης.
Οι μελέτες για τις ευρύτερες ψυχαγωγικές επιλογές έχουν εντοπίσει πέντε γενικές κατηγορίες προτιμήσεων. Αυτές αφορούν το κοινωνικό περιεχόμενο, την αισθητική, τα σκοτεινότερα θέματα, τη δράση και την πνευματική αναζήτηση. Η προσωπικότητα εξηγεί μέρος αυτών των επιλογών, ακόμη και όταν λαμβάνονται υπόψη δημογραφικοί παράγοντες.
Γιατί ένα βιβλίο δεν αποτελεί τεστ προσωπικότητας
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα λογοτεχνικά είδη είναι πολύ ευρείες κατηγορίες. Δύο αστυνομικά μυθιστορήματα ή δύο βιβλία επιστημονικής φαντασίας μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ως προς το ύφος, τους χαρακτήρες και τα θέματα που εξετάζουν.
Η επιλογή επηρεάζεται επίσης από την ψυχική διάθεση, την ενέργεια, τον διαθέσιμο χρόνο και τον σκοπό της ανάγνωσης. Ένας άνθρωπος μπορεί να αναζητήσει ένα ανάλαφρο μυθιστόρημα όταν είναι κουρασμένος ή ένα θρίλερ επειδή θέλει ένταση και αγωνία στις διακοπές του.
Οι προτιμήσεις μας προσφέρουν ενδείξεις για τα ενδιαφέροντά μας, χωρίς να καθορίζουν την προσωπικότητά μας. Ένα μόνο βιβλίο, πάντως, δεν αρκεί για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.

