Είναι το πιο αντιπροσωπευτικό brand name της εποχής: μόνο για fans. Εδώ η σεξουαλικότητα δεν υπονοείται. Επιμελείται, οριοθετείται και τελικά τιμολογείται!
Υπάρχει ένας πίνακας που, όταν αποκαλύφθηκε στο Παρίσι του 1865, δεν προκάλεσε απλώς αμηχανία, αλλά και οργή. Είναι η περίφημη Ολυμπία του Édouard Manet. Μια γυμνή γυναίκα με ωχρό δέρμα, ξαπλωμένη σε τσαλακωμένα λευκά σεντόνια. Πίσω της, μια μαύρη υπηρέτρια της προσφέρει μια ανθοδέσμη: το προφανές τεκμήριο μιας συναλλαγής που μόλις ολοκληρώθηκε ή πρόκειται να συμβεί. Κι όμως, για την παριζιάνικη ελίτ που συνέρρευσε στο Salon η ύβρις δε βρισκόταν σε αυτή την ωμή παραδοχή ούτε στη γύμνια της – άλλωστε το κοινό ήταν συνηθισμένο στις εξιδανικευμένες Αφροδίτες της Αναγέννησης. Το σοκ, μεταξύ άλλων, κρυβόταν στο βλέμμα.
Η Ολυμπία, μια εταίρα της εποχής, δε χαμήλωνε τα μάτια με συστολή. Κοίταζε τον θεατή –ή τον πελάτη– ευθέως, στα ίσια, με ύφος ψυχρό, υπολογιστικό, σχεδόν βαριεστημένο. Δεν ήταν ένα παθητικό αντικείμενο πόθου. Ήταν μια επαγγελματίας που ήξερε την αξία της και απαιτούσε την προσοχή με τους δικούς της όρους. Αν η Ολυμπία ζούσε σήμερα, δε θα περίμενε κανέναν ζωγράφο να τη ζωγραφίσει ούτε θα χρειαζόταν τη διαμεσολάβηση κάποιου οίκου ανοχής. Θα έπαιρνε το κινητό της, θα έβρισκε το κατάλληλο φως και την πιο κολακευτική γωνία, θα κοίταζε τον φακό με το ίδιο ακριβώς αδιαπραγμάτευτο θράσος και θα ανέβαζε το αποτέλεσμα σε μια πλατφόρμα, συνοδευόμενο από τρεις λέξεις: "Link in Bio". Με άλλα λόγια, θα έκανε λογαριασμό στο OnlyFans.
Από τον σκοτεινό θάλαμο στο ring light
Η ιστορική αλήθεια λέει ότι σχεδόν ταυτόχρονα με την εφεύρεση της φωτογραφίας εμφανίστηκαν στο Παρίσι οι πρώτες ερωτικές νταγκεροτυπίες: μικρές μοναδικές εικόνες σε επάργυρες πλάκες, κρυμμένες επιμελώς σε βελούδινες θήκες, προορισμένες αποκλειστικά για τα μάτια πλούσιων συλλεκτών που πλήρωναν αδρά γι’ αυτή την ιδιωτική θέαση. Έτσι, από τις ακαδημαϊκές πόζες (académies) του 19ου αιώνα μέχρι τα γυαλιστερά φετιχιστικά editorials του Helmut Newton στα ’70s, ένας άνδρας πίσω από τον φακό σκηνοθετούσε και μια γυναίκα μπροστά από αυτόν υπάκουε.
Διαβάστε Επίσης
Σήμερα η ιστορία του γυμνού ξαναγράφεται, όχι ως τέχνη παρατήρησης, αλλά ως πράξη απόλυτης και εξαιρετικά κερδοφόρας αυτοδιάθεσης. Και το σώμα παραμένει πάντα το πιο απαράμιλλο μέσο επικοινωνίας. Οι λέξεις "OnlyFans" αιωρούνται πάνω από ψηλά τραπέζια με κοκτέιλ ως το απόλυτο "plan B" της γενιάς μας –"Αν απολυθώ, θα ανοίξω OnlyFans" λέμε μεταξύ σοβαρού και αστείου–, ενώ συνοδεύουν πρωτοσέλιδα για ποσά που μοιάζουν με τηλεφωνικούς αριθμούς τροφοδοτώντας ατέλειωτες συζητήσεις περί ηθικής και εύκολου πλουτισμού. Σίγουρα έχεις βρεθεί σε παρέες γυναικών που, όταν συζητάνε για ένα ακριβό παλτό ή μια τσάντα που "δε βγαίνει" από τον μισθό, πετάνε ένα "OnlyFans" ως ατάκα.
Προφανώς δεν αποκαλύπτουν κάποιο σχέδιο ζωής εκείνη τη στιγμή, αλλά, αν το καλοσκεφτείς, σίγουρα είναι ένας τρόπος να μιλήσεις για χρήμα, επιθυμία και φιλοδοξία χωρίς να γίνει άβολη η συζήτηση. Η πραγματικότητα είναι ότι το OnlyFans χρησιμοποιείται ήδη στη γλώσσα μας. Και ό,τι εντάσσεται στη γλώσσα μας κάποια στιγμή ζητά και την κατανόησή μας, γιατί, πίσω από την υπερέκθεση, τα αστεία και την ειρωνεία, η πλατφόρμα παραμένει για τους περισσότερους ένα "μαύρο κουτί". Όλοι έχουν άποψη, αλλά ελάχιστοι γνωρίζουν τι κρύβεται πραγματικά πίσω από το λογότυπο με το γαλάζιο λουκέτο.
Αν νομίζεις ότι το OnlyFans είναι απλώς πορνογραφία, πέφτεις έξω. Αυτό που πουλάει είναι το "Girlfriend Experience". Δεν πληρώνεις για να δεις γυμνό – αυτό το βρίσκεις παντού και δωρεάν. Πληρώνεις για να δεις μια γυναίκα να πλένει τα δόντια της, να σου λέει "Καλημέρα, μωρό μου" και να σε ρωτάει πώς πήγε η μέρα σου στο γραφείο. Πληρώνεις για να νιώσεις ότι κάποιος είναι εκεί για σένα. Και κάπως έτσι το περίφημο "ανδρικό βλέμμα", που για αιώνες κυριαρχούσε στην τέχνη και την κοινωνία ως προνόμιο, παύει να είναι δωρεάν. Έχει τιμοκατάλογο. Και το "μοντέλο" δεν είναι η μούσα κανενός. Είναι η CEO της δικής της εικόνας, σε μια αγορά που μετράει δισεκατομμύρια μετατρέποντας την οικειότητα στο πιο ακριβό και ελεγχόμενο εμπόρευμα.
Το OnlyFans σε αριθμούς
Στο οικονομικό έτος που έληξε στις 30 Νοεμβρίου 2024 οι συνδρομητές ξόδεψαν στην πλατφόρμα περίπου 7,2 δισ. δολάρια. Από αυτά, περίπου 5,8 δισ. πήγαν πίσω στους creators. Το OnlyFans κράτησε ως "καθαρά έσοδα" 1,41 δισ. και δήλωσε προ φόρων κέρδη 683,6 εκατ. Παράλληλα, οι λογαριασμοί δημιουργών ανέβηκαν σε 4,6 εκατ. και οι "fan accounts" σε 377,5 εκατ. Με μια πρόχειρη ματιά αυτοί οι αριθμοί σημαίνουν δύο πράγματα: Πρώτον, το split είναι σχεδόν "μαθηματικό": περίπου 80% στους δημιουργούς και 20% στην πλατφόρμα (αυτό είναι το μοντέλο προμήθειας που όλοι επικαλούνται). Και, δεύτερον, το περιθώριο κέρδους είναι ακραίο: αν κάνεις τη διαίρεση, το προ φόρων margin βγαίνει περίπου 48%. Δεν υπερβάλλω, οι αριθμοί είναι εκεί και τα συμπεράσματα απλή αριθμητική.
Πίσω από αυτή την αυτοκρατορία βρίσκεται ο 43χρονος Ουκρανο-Αμερικανός Leonid Radvinsky, ο οποίος ζει στη Φλόριντα και αποφεύγει τις δημόσιες εμφανίσεις. Ωστόσο, τα νούμερα μιλούν εκκωφαντικά αντί γι’ αυτόν, καθώς τα μερίσματα του ίδιου άγγιξαν τα 472 εκατ. δολάρια για το 2023, που σημαίνει ότι ο άνθρωπος που διαχειρίζεται τη μοναξιά του πλανήτη βγάζει περισσότερα μετρητά από τους CEOs των μεγαλύτερων τραπεζών της Wall Street. Προφανώς και δεν είναι απλώς "μια εφαρμογή".
Είναι οικονομία. Είναι βιομηχανία. Είναι μοντέλο. Είναι και... περιουσιακό στοιχείο προς πώληση, αφού τον Μάιο του 2025 το Reuters μετέδωσε ότι η Fenix International (μητρική του OnlyFans) βρισκόταν σε συνομιλίες για πιθανή πώληση με αποτίμηση γύρω στα 8 δισ. δολάρια, ενώ το ίδιο ρεπορτάζ σημείωνε ότι το porn-driven προφίλ το κάνει "άβολο" για τράπεζες και επενδυτές λόγω του ρίσκου στο due diligence. Και μπορεί μερικές φορές να αιωρείται στα κεφάλια μας ως η πιο εύκολη εναλλακτική στην περίπτωση που τα πράγματα πάνε εντελώς στραβά, όμως αυτό το ψηφιακό οικοσύστημα δεν είναι και τόσο δημοκρατικό όσο νομίζουμε.
Διαβάστε Επίσης
Η ανισότητα στην πλατφόρμα είναι ιλιγγιώδης – μιλάμε για έναν ολοκάθαρο καπιταλιστικό καθρέφτη: Το top 1% των δημιουργών καρπώνεται το 33% του συνολικού πλούτου, ενώ για κάθε Bella Thorne (η πρώην σταρ της Disney που το 2020 έσπασε τα κοντέρ κερδίζοντας 1 εκατ. δολάρια σε 24 ώρες αναγκάζοντας την πλατφόρμα να αλλάξει τα τραπεζικά της όρια) υπάρχουν εκατομμύρια χρήστες που παλεύουν για ποσά μικρότερα των 200 ευρώ τον μήνα. Και το ερώτημα παραμένει: "Τι ακριβώς αγοράζουν οι χρήστες με αυτά τα δισεκατομμύρια;". Όχι, η απάντηση δεν είναι "σεξ", είναι "context".
Ο χρήστης δεν πληρώνει απλώς για να δει ένα σώμα. Πληρώνει για την αφήγηση, το προνόμιο της "αποκλειστικότητας", την καθησυχαστική ψευδαίσθηση ότι γνωρίζει τον άνθρωπο πίσω από το account. Συνεπώς, στο OnlyFans το προϊόν δεν είναι απλώς η εικόνα, αλλά και η αίσθηση ότι κάποιος κάπου είναι διαθέσιμος αποκλειστικά για σένα.
"Φωτογραφίες βρίσκεις παντού, επικοινωνία όμως όχι"
"Βρισκόμαστε σε μια μεταφεμινιστική εποχή" μου λέει η Λίζα Τσαλίκη, καθηγήτρια και πρόεδρος του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ, με σημαντική έρευνα στον τομέα της σεξουαλικότητας και της κουλτούρας της πορνογραφίας. "Τα πράγματα είναι πιο απελευθερωμένα: υπάρχει απενοχοποίηση της γυμνότητας και της επιθυμίας. Αλλά ας μην το ρομαντικοποιούμε. Όλο αυτό δεν παύει να είναι μια καπιταλιστική επιχείρηση. Υπάρχει εργασία, όπως υπάρχει και υπεραξία". Τη ρωτάω ποιες κοινωνικές δομές μάς οδηγούν σε αυτή την ανάγκη, όμως εκείνη διαφωνεί συνολικά με την παθογενοποίηση του όλου πράγματος, με την ανάγκη δηλαδή να "δικαιολογήσουμε" το οτιδήποτε σαν τραύμα ή σαν "κάτι που δεν πάει καλά".
Για εκείνη το φαινόμενο του OnlyFans χρειάζεται έναν άλλο φακό: πολιτικό, ταξικό, εργασιακό, πολιτισμικό. "Είναι ένας entrepreneurial τρόπος που μπορεί να δώσει αυτοπεποίθηση και είναι agentic, αυτόνομο, γιατί ο/η creator μπορεί να πει "όχι”" υπογραμμίζει. Επιπλέον, τονίζει το ζήτημα της ασφάλειας (σωματικής, ψυχικής, συναισθηματικής, οικονομικής) που δίνει, αφού "αλλιώς, όλος αυτός ο κόσμος θα έπρεπε να βρίσκεται κάπου έξω" – ασφάλεια δηλαδή που πηγάζει από τον πλήρη έλεγχο που έχουν πάνω στο narrative του ψηφιακού τους εαυτού. "Σημαντικό είναι, επίσης, ότι πλέον μιλάμε για "σεξεργασία” και όχι για "πορνεία” δηλώνοντας με αυτό τον τρόπο τα δικαιώματα που έχουν οι δημιουργοί" καταλήγει.
Μια τέτοια δημιουργός είναι η Μαριάννα. Δραστηριοποιείται εδώ και πέντε χρόνια στην πλατφόρμα. Το μηνιαίο εισόδημά της είναι σταθερά τετραψήφιο, ενώ κάποιους μήνες αγγίζει και πενταψήφια νούμερα. Πριν από αυτό ήταν φωτογράφος. Αποφάσισε να ασχοληθεί με το OnlyFans στο αποκορύφωμα ενός mental breakdown: είχε πάρει δάνειο με υποθήκη το σπίτι της και ο φόβος να μείνει χωρίς στέγη ήταν πραγματικός. "Κάπου εκεί σκέφτηκα ότι, ακόμη κι αν χάσω ανθρώπους... τουλάχιστον πρέπει να μπορώ να επιβιώσω" μου λέει.
Όταν της ζητάω να μου μιλήσει για την καθημερινότητά της, αυτό που περιγράφει δεν είναι και τόσο "σέξι": Μπαίνει στο OnlyFans κάθε μισάωρο, κάνει rotation στα social, απαντά σε μηνύματα, ανεβάζει υλικό, ξαναμπαίνει. Αν δεν περάσει αρκετό χρόνο στην πλατφόρμα, το βλέπει στον τραπεζικό της λογαριασμό. "Έχω λογιστή που αναλαμβάνει όλα τα φορολογικά και τη διαχείριση των εσόδων μου. Αυτό που ξέρω είναι πως η δουλειά μου θεωρείται κανονική επαγγελματική δραστηριότητα με δικό της ΚΑΔ και φορολογείται όπως κάθε άλλη, σε αντίθεση με το τι πιστεύει ο πολύς κόσμος".
Τη ρωτάω για τους μύθους των εκατομμυρίων που ακούμε, είναι αλήθεια; "Ποσά που πραγματικά ζαλίζουν υπάρχουν σίγουρα, ακόμα και στην Ελλάδα... Γυμνές φωτογραφίες μπορεί να βρει παντού οποιοσδήποτε. Όχι όμως άμεση επικοινωνία" μου λέει και συνεχίζει: "Μπορώ να πουλήσω την εικόνα του γυμνού μου σώματος, αλλά δε θέλω να πουλήσω τρυφερότητα. Εκεί βάζω το όριό μου και αυτό σίγουρα μου κοστίζει οικονομικά. Το μηνιαίο εισόδημά μου είναι σταθερό και σίγουρα δε συγκρίνεται σε καμία περίπτωση με τα χρήματα που έβγαζα πριν, είναι άλλος κόσμος".
Άραγε θα μπορούσε αυτό, στην πιο απλή του μορφή, να είναι ο ορισμός ενός νέου οικονομικού αγαθού; Η πρόσβαση, όχι στο σώμα, αλλά στο "ping" της προσοχής. Χωρίς να το καταλάβω, περνάω από την οικονομία στην ψυχανάλυση, όχι με την έννοια της διάγνωσης, αλλά με την έννοια της ανάγνωσης. Της ανάγνωσης της επιθυμίας. Γιατί η επιθυμία σπάνια είναι "θέλω να δω κάτι". Πολύ συχνότερα είναι "θέλω να με δεις". Η Μαριάννα το μεταφράζει στη γλώσσα της καθημερινότητας: "Είναι "εύκολο χρήμα” από πλευράς φυσικής κόπωσης, αλλά καθόλου εύκολο από πλευράς ψυχικής αντοχής".
Η ίδια η πλατφόρμα και μέρος της δημόσιας συζήτησης επιμένουν ότι ανά πάσα στιγμή μπορείς να μπλοκάρεις, να επιλέξεις, να κλείσεις τον λογαριασμό. "Είναι ασφαλές γι’ αυτόν ή αυτήν που δραστηριοποιείται" επισημαίνει η Λίζα Τσαλίκη. Αναρωτιέμαι αν στην πράξη "ασφάλεια" σημαίνει "απουσία κινδύνου" ή η διαχείριση αυτού. Και, τελικά, ποιος προστατεύεται και πώς; Δεν το αναφέρω με όρους ηθικής, αλλά γιατί αποδεικνύει κάτι τεχνοκρατικά ακριβές: όταν η οικειότητα βιομηχανοποιείται, γίνεται προϊόν και μπαίνει στην αλυσίδα παραγωγής. Και τότε η ερώτηση δεν είναι "Είναι σωστό;", αλλά "Τι υπόσχεται και τι τελικά παραδίδει αυτό το προϊόν;".
Ίσως γι’ αυτό η Ολυμπία εξακολουθεί να είναι χρήσιμη ως αναφορά. Γιατί ο πίνακας δε μας ζητά να αποφασίσουμε αν "μας αρέσει" ή αν τον "εγκρίνουμε". Μας αναγκάζει όμως να δούμε το βλέμμα, τη συναλλαγή και την κοινωνική υποκρισία στο ίδιο κάδρο. Προφανώς το OnlyFans δεν είναι ούτε ο παράδεισος της χειραφέτησης ούτε η κόλαση της παρακμής. Είναι κι αυτό ένα σύμπτωμα μιας εποχής: μεταφεμινισμός και καπιταλισμός στο ίδιο timeline, επιθυμία και τεχνολογία στο ίδιο scroll. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: "Ποιος πληρώνει τι, ποιος αντέχει πόσο και ποιος έχει το δικαίωμα να πει "όχι” τελικά;".
