Getty/Ideal Images
Η Gen Z βγαίνει στους δρόμους, διεκδικώντας ένα πιο δίκαιο μέλλον, με αιτήματα για στέγαση, εκπαίδευση και ουσιαστικές πολιτικές αλλαγές.
Σε μια εποχή διαρκών μεταβολών, η Gen Z παίρνει τα ηνία και βγαίνει στους δρόμους με κοινό στόχο να διεκδικήσει την αλλαγή και να αμφισβητήσει τα υπάρχοντα δεδομένα.
Στη Γαλλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, το Βέλγιο, την Ινδία, την Ιταλία, αλλά και σε δεκάδες άλλες χώρες, η νεολαία αποφάσισε να αντιδράσει σε όσα θεωρεί άδικα και οργανώθηκε για να διεκδικήσει όσα πιστεύει ότι της αναλογούν, με τον δικό της τρόπο.
Διαβάστε Επίσης
Η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος διαβίωσης, η στεγαστική κρίση, η έλλειψη επαγγελματικών προοπτικών και οι χαμηλοί μισθοί, τα προβλήματα στην εκπαίδευση και στις δημόσιες υπηρεσίες, η διαφθορά και η έλλειψη διαφάνειας, η ασφάλεια των γυναικών και η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, αλλά και η απαίτηση για μεγαλύτερη συμμετοχή των νέων στις πολιτικές αποφάσεις είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα που έχουν προκαλέσει την οργή της Gen Z σε ολόκληρο τον κόσμο και την έχουν οδηγήσει στους δρόμους.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Instagram και το TikTok, συμβάλλουν σημαντικά στη διάδοση πληροφοριών, στον συντονισμό και στην κινητοποίηση των διαδηλωτών.
Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι νεανικές κινητοποιήσεις έχουν οδηγήσει σε πολιτικές αλλαγές ή ακόμη και σε παραιτήσεις κυβερνήσεων, ενώ άλλες έχουν υποχωρήσει χωρίς να επιτύχουν όλους τους στόχους τους.
Παρά τη δυναμική τους, ωστόσο, η αποχώρηση ενός πολιτικού προσώπου ή η απόσυρση ενός μέτρου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν επιλυθεί τα προβλήματα που προκάλεσαν τις διαμαρτυρίες.
Γαλλία
Οι κινητοποιήσεις άρχισαν στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, στο λύκειο Saint-Exupéry, στο Créteil, νοτιοανατολικά του Παρισιού, με αφορμή την έλλειψη προσωπικού και επαρκών οικονομικών πόρων. Στην εξάπλωση των διαμαρτυριών καθοριστικό ρόλο έπαιξαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου κυκλοφόρησαν βίντεο με τη συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών. Το περιεχόμενο αυτό διαδόθηκε σε ολόκληρη τη χώρα, ενθαρρύνοντας μαθητές και άλλων σχολείων να συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις.
Ανάμεσα στα βασικά αιτήματά τους περιλαμβάνονται οι προσλήψεις εκπαιδευτικών και η κάλυψη των κενών, η βελτίωση των σχολικών υποδομών, η μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη, η αναπλήρωση των χαμένων μαθημάτων, αλλά και η μεγαλύτερη διαφάνεια στο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια, Parcoursup.
Σχετικά στοιχεία δείχνουν ότι το 9,8% των διδακτικών ωρών στα δημόσια σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν πραγματοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος 2024-2025, κυρίως λόγω της μη αντικατάστασης απόντων εκπαιδευτικών. Στις 6 Οκτωβρίου, οι κινητοποιήσεις προσέλκυσαν 256.000 συμμετέχοντες, σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών, ενώ τα συνδικάτα υπολόγισαν τον αριθμό τους σε 450.000.
Οι κινητοποιήσεις δεν περιορίστηκαν στους μαθητές, καθώς σε αυτές συμμετείχαν επίσης φοιτητές, γονείς, εκπαιδευτικοί και εργατικά συνδικάτα. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκαν συγκρούσεις με την αστυνομία, βανδαλισμοί και καταστροφές σχολικών εγκαταστάσεων. Αναφέρθηκαν επίσης περιστατικά βίας και τραυματισμοί νεαρών μαθητών. Σύμφωνα με ξένα δημοσιεύματα, 855 άνθρωποι τέθηκαν υπό κράτηση στο Παρίσι, ενώ στη Λιμόζ πυρκαγιά προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο ιστορικό δημαρχείο.
Στις 17 Οκτωβρίου, οι διαδηλώσεις εντάθηκαν και διευρύνθηκαν, με το αυξημένο κόστος ζωής να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των διεκδικήσεων.
Με αφορμή τις μαζικές, πολυήμερες κινητοποιήσεις, η κυβέρνηση του Emmanuel Macron ανακοίνωσε ένα σχέδιο πέντε σημείων για την εκπαίδευση, το οποίο περιλαμβάνει παρεμβάσεις στις υποδομές, την αναπλήρωση χαμένων μαθημάτων και τη συμμετοχή των μαθητών στη λήψη αποφάσεων. Η μεγάλη πρόκληση, ωστόσο, για τον Γάλλο πρόεδρο έρχεται ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Διαβάστε Επίσης
Ισπανία
Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026, εκατοντάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Puerta del Sol της Μαδρίτης, με αφορμή την έξωση της 87χρονης Mari Carmen Abascal από το σπίτι στο οποίο ζούσε επί περίπου 70 χρόνια.
Η υπόθεση έγινε για τους νεαρούς Ισπανούς σύμβολο των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ενοικιαστές εξαιτίας των αυξήσεων στα μισθώματα. Οι διαδηλωτές διεκδικούν προστασία από τις εξώσεις, περιορισμό των υπέρογκων αυξήσεων στα ενοίκια, αλλά και περισσότερες κατοικίες σε προσιτές τιμές.
Το ζήτημα επηρεάζει ιδιαίτερα τους νέους, καθώς η οικονομική ανεξαρτησία στην Ισπανία, αλλά και γενικότερα στην Ευρώπη, έχει μετατραπεί σε πολυτέλεια για ένα μεγάλο μέρος του νεανικού πληθυσμού.
Οι διαδηλώσεις με αφορμή την έξωση έχουν πυροδοτήσει πολιτικές συζητήσεις και έχουν εντείνει τις πιέσεις για αλλαγές στη νομοθεσία που αφορά τη στέγαση.
Ελλάδα
Στις 13 Οκτωβρίου 2026, φοιτητές έστησαν σκηνές έξω από τη Βουλή, στην πλατεία Συντάγματος, με στόχο να αναδείξουν το αυξημένο κόστος της φοιτητικής στέγης. Τα αιτήματά τους περιλαμβάνουν χαμηλότερα ενοίκια, περισσότερες φοιτητικές εστίες και μεγαλύτερη οικονομική στήριξη για όσους σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους.
Το κόστος διαμονής αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τους νέους που επιθυμούν να σπουδάσουν σε άλλη πόλη, καθώς οι δαπάνες στέγασης επιβαρύνουν τόσο τους ίδιους όσο και τις οικογένειές τους.
Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, μάλιστα, 400 φοιτητές που εισήχθησαν στο Πανεπιστήμιο Πατρών δεν εγγράφηκαν στις σχολές τους, επειδή οι οικογένειές τους δεν μπορούσαν να καλύψουν το κόστος των ενοικίων.
Βέλγιο
Στις Βρυξέλλες βρίσκονται σε εξέλιξη φοιτητικές διαμαρτυρίες κατά των τελών εγγραφής στα πανεπιστήμια. Οι κινητοποιήσεις συνδέονται με το αυξημένο κόστος της ανώτατης εκπαίδευσης και τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι κατά τη διάρκεια των σπουδών τους.
Κατά τη διάρκεια επεισοδίων, η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα και εκτόξευσε νερό υπό πίεση για να διαλύσει τους διαδηλωτές. Σύμφωνα με την αστυνομία, ορισμένοι από τους συμμετέχοντες πέταξαν αντικείμενα εναντίον αστυνομικών και έβαλαν φωτιές.
Διαβάστε Επίσης
Ινδία
Στην Ινδία, σημαντικό μέρος των κινητοποιήσεων αφορά τη σεξουαλική βία και την ασφάλεια των γυναικών. Φοιτητές και φοιτήτριες βγήκαν στους δρόμους διεκδικώντας αποτελεσματικότερη προστασία των γυναικών, καλύτερη διαχείριση και διερεύνηση των καταγγελιών, αλλά και λογοδοσία των υπευθύνων.
Το ζήτημα αφορά επίσης την ασφάλεια των γυναικών στις μετακινήσεις, στις σπουδές και στον χώρο εργασίας. Μέσα από τις διαμαρτυρίες, οι νέοι ασκούν πίεση στις αρχές, ζητώντας πιο συνεπή αντιμετώπιση των περιστατικών και ουσιαστικότερα μέτρα πρόληψης.
Ιταλία
Στην Ιταλία, νέοι, μαθητές και φοιτητές συμμετέχουν σε διαδηλώσεις κατά των πολέμων και της ακρίβειας, ενώ παράλληλα διεκδικούν καλύτερες συνθήκες στην εκπαίδευση και μεγαλύτερη στήριξη από το κράτος. Οι κινητοποιήσεις εκφράζουν την ευρύτερη δυσαρέσκεια μιας μερίδας της νεολαίας για τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που διαμορφώνουν την καθημερινότητά της.
Στους δρόμους βρίσκονται επίσης οργανώσεις που αντιτίθενται στην κυβέρνηση της Giorgia Meloni, συνδέοντας τα αιτήματά τους με ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης και την πολιτική κατεύθυνση της χώρας.
Τι διαφοροποιεί όμως τις κινητοποιήσεις της Gen Z;
Η νέα γενιά έχει αξιοποιήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως εργαλείο ταχείας διάδοσης πληροφοριών, συντονισμού και προσέλκυσης συμμετεχόντων. Μέσα από πλατφόρμες όπως το Instagram και το TikTok, οι νέοι ενημερώνονται για τις κινητοποιήσεις, ανταλλάσσουν απόψεις και οργανώνουν τη συμμετοχή τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι διαμαρτυρίες αποκτούν μεγαλύτερη προβολή και μπορούν να προσελκύσουν ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.
Το σημείο τομής, ωστόσο, των παγκόσμιων κινητοποιήσεων της Gen Z είναι η αβεβαιότητα για το μέλλον. Το υψηλό κόστος διαβίωσης, οι εκπαιδευτικές ανισότητες και οι περιορισμένες ευκαιρίες έχουν ενισχύσει τη δυσπιστία των νέων απέναντι στους θεσμούς.
Σε αρκετές χώρες, η διαφθορά, η έλλειψη διαφάνειας και η ανεπαρκής λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών αποτελούν επίσης βασικούς λόγους δυσαρέσκειας και κινητοποίησης.
Εξίσου έντονη είναι η απαίτηση των νέων να έχουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή τους. Δεν ζητούν μόνο την απόσυρση συγκεκριμένων μέτρων ή την αντιμετώπιση μεμονωμένων προβλημάτων, αλλά διεκδικούν μεγαλύτερη συμμετοχή στις πολιτικές διαδικασίες και περισσότερες ευκαιρίες για να διαμορφώσουν το μέλλον τους. Με τη στάση τους, η Gen Z υπενθυμίζει ότι η διεκδίκηση και η συλλογική δράση εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά μέσα κοινωνικής και πολιτικής αλλαγής.
Η έκβαση, ωστόσο, των μαζικών κινητοποιήσεων παραμένει αβέβαιη. Ορισμένες διαδηλώσεις οδηγούν σε αλλαγές, ενώ άλλες υποχωρούν χωρίς να καταφέρνουν να αντιμετωπίσουν τα βαθύτερα προβλήματα που τις προκάλεσαν. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι κατά πόσο η δυναμική που αναπτύσσει σήμερα η Gen Z θα μεταφραστεί σε σταθερές αλλαγές με διάρκεια στον χρόνο.
Διαβάστε Επίσης
