top article

Από τότε που γνωρίζω την Ελευθερία (και πάνε πάνω από 25 χρόνια) τη θυμάμαι να τρέχει σαν τρελή πάνω σε ψηλά τακούνια. Έχει μονίμως μια τσάντα κρεμασμένη σταυρωτά στον ώμο, μέσα στην οποία μπορείς να βρεις τα πάντα, από κόλλα στιγμής και θρυμματισμένες σκιές μέχρι το εκκαθαριστικό της εφορίας και κάτι κομματάκια Lego που τα μάζεψε από τη σκάλα όπου τα είχαν αφήσει τα παιδιά. Η Ελευθερία ανήκει σ’ εκείνη τη θαυμαστή κατηγορία γυναικών που έχουν τον απόλυτο έλεγχο της ζωής της. Και των παιδιών της. Και του άντρα της. Εκείνη είναι υπεύθυνη για τα πάντα. Για τις εφορίες, το μαγείρεμα, τις διακοπές, τα ταξίδια, την ερωτική πράξη, το service του αυτοκινήτου. Το μικρό βασίλειό της είναι φτιαγμένο για μια πριγκίπισσα που ουσιαστικά φιλοξενεί έναν σύζυγο και τρία παιδιά.
Όλα ξεκίνησαν στην αρχή του γάμου της, όταν ανέλαβε τα μικρά καθήκοντα, όπως να γεμίζει το ψυγείο, να προσθέτει κρεμοσάπουνο στο δοχείο και να γνωρίζει (μόνο εκείνη) πού βρίσκονται τα εσώρουχα των παιδιών. Μετά ανέλαβε και την κοινωνική ζωή. Ποιοι φίλοι είναι διαθέσιμοι για να βγουν παρέα και ποιο εστιατόριο θα κλείσει για το Σάββατο το βράδυ! Φύσει οργανωτική, σκέφτηκε μέχρι να φτιάξει ένα excel με όσα περιλαμβάνουν την κοινωνική ατζέντα της οικογένειας. Μετά άρχισε να ανησυχεί με αυτή της τη σκέψη και απλώς αγανάκτησε.
Ο σύντροφος της Ελευθερίας δεν είναι κάποιος ανεπαρκής, βολεμένος ή καταπιεσμένος άντρας. Είναι ένας δραστήριος άνθρωπος, ο οποίος απλώς ακολουθεί τα χνάρια της γυναίκας του. Δεν του λείπει η επιθυμία, αλλά να, είναι που βαριέται την οργάνωση. "Ο άντρας μου είναι πάντα πρόθυμος να κάνει πράγματα, αλλά λιγότερο να τα οργανώσει" εξηγεί η ίδια. "Εξάλλου, πλέον με θεωρεί υπεύθυνη για το πρόγραμμα της εβδομάδας. Ποτέ δεν ξέρει αν έχουμε κανονίσει κάτι για το βράδυ. Πάντα εγώ κλείνω τις διακοπές και τα εισιτήρια, σχεδιάζω τις κοινές μας δραστηριότητες, διατηρώ τους δεσμούς με τους συγγενείς μας, αγοράζω τα δώρα και συντηρώ γενικότερα την κοινωνική μας ζωή. Ακόμα και όταν πρόκειται να συναντηθούμε με δικούς του συναδέλφους, εγώ είμαι αυτή που θα τους προσκαλέσω στο σπίτι για τραπέζι, εγώ θα ορίσω το μενού και θα κανονίσω το "πότε” και το "ποιοι” θα έρθουν".

Ο αστικός μύθος της ενσυναίσθησης

Γιατί άραγε ακόμα και σήμερα, που (θεωρητικά) ο θεσμός του γάμου έχει εκσυγχρονιστεί και οι σχέσεις χαρακτηρίζονται από μια χαλαρή οικειότητα, οι γυναίκες παραμένουν οι θεματοφύλακες των επαγγελματικών, των φιλικών, ακόμα και των οικογενειακών σχέσεων; Σύμφωνα με την Anne-Cécile Sarfati, συγγραφέα του βιβλίου We Will Succeed Together, "αν και τα περισσότερα ζευγάρια σήμερα ζουν παράλληλα με κοινές κοινωνικές επαφές και στόχους, οι γυναίκες παραμένουν τα πιο επικοινωνιακά πρόσωπα σε μια σχέση. Ο μύθος λέει ότι είναι πιο υποστηρικτικές και παρούσες στις φιλίες τους αλλά και στις προσωπικές σχέσεις γενικότερα. Κάποιοι άντρες, από την άλλη, δεν έχουν κανένα πρόβλημα να μη συναντηθούν για εβδομάδες ή και μήνες με τους φίλους τους. Αυτό συμβαίνει γιατί εκείνοι επικεντρώνονται συνήθως στην ατομική τους ευχαρίστηση". Παρά την κοινωνική πρόοδο, οι μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι εκείνες που αναλαμβάνουν πάντα το επικοινωνιακό κομμάτι. Γι’ αυτό, ενώ θεωρητικά έχουν μια ισότιμη σχέση και καριέρα με τους άντρες, νιώθουν πάντα πιο κουρασμένες – το να είσαι υπεύθυνος για τα παιδιά, την οικογένεια και τις κοινωνικές σχέσεις αντιστοιχεί με μια δεύτερη δουλειά, για την οποία φυσικά δεν πληρώνεσαι ποτέ.
Η ιδέα ότι οι γυναίκες είναι περισσότερο προσανατολισμένες προς την ενσυναίσθηση, συνεπώς και πιο επικοινωνιακές, είναι απόρροια ενός ολόκληρου συστήματος – με πατριαρχικές ρίζες φυσικά. Η πατριαρχία έχει φροντίσει να "παγώσει" ιστορικά την εικόνα της γυναίκας που είναι υπεύθυνη για το νοικοκυριό και τη φροντίδα των παιδιών, ενώ ο σύζυγος βγάζει τα προς το ζην. Στην παλιακή αυτή εικόνα η γυναίκα είναι εκείνη που αναλαμβάνει να παρέχει άνεση, αναψυχή και χαλάρωση στον άντρα μετά τη δουλειά του. Αυτές οι πολιτισμικές κατασκευές συνεχίζουν να διατηρούν μέχρι σήμερα τα κλισέ με ύπουλο τρόπο. "Η εξέλιξη των γυναικών στον επαγγελματικό χώρο δεν άλλαξε την κατανομή του χρόνου (της). Εκείνη συνεχίζει, ως γνωστόν, να φροντίζει το σπίτι και τα παιδιά, αλλά και να στέλνει προσκλήσεις για οικογενειακά τραπέζια, παιδικά πάρτι και φιλικές συγκεντρώσεις" λέει η Αλεξάνδρα Πάλλη, κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια. "Συνεπώς, τα καθήκοντά της έχουν πολλαπλασιαστεί και είναι αντιστρόφως ανάλογα με τον προσωπικό της χρόνο".

Διάβασε κι εδώ: Χωριστά πορτοφόλια | Είναι αυτό το μυστικό επιτυχίας ενός γάμου;

Όταν η διασκέδαση γίνεται (ακόμα ένα) καθήκον

Σίγουρα είναι ευχάριστο να προγραμματίζεις εξόδους, αλλά σε μικρές δόσεις. Διαφορετικά, δε μιλάμε πια για ευχαρίστηση, αλλά για ακόμα έναν περιορισμό. Και ο περιορισμός αυτός, παρά το παράδοξο και μερικές φορές συναρπαστικό αίσθημα παντοδυναμίας, μπορεί να οδηγήσει σε δυσαρέσκεια, ακόμα και σε απογοήτευση. "Ονειρεύομαι εκείνη την ημέρα που ο άντρας μου θα οργανώσει μια βραδιά, θα με συστήσει σε νέους φίλους και θα μου δώσει τη χαρά να ανακαλύψω καινούρια πράγματα" λέει η Ελευθερία. "Αλλά δεν το βλέπω να συμβαίνει. Και όσο δε συμβαίνει, τόσο αγανακτώ" καταλήγει. "Είναι σημαντικό να βάλουμε σε νέες βάσεις αυτό που ονομάζουμε "ελεύθερο χρόνο” και "διασκέδαση”. Όταν έχεις παιδιά και είσαι κουρασμένη, εύκολα επιλέγεις να κατηγορείς τον σύντροφό σου" εξηγεί η ψυχολόγος και συνεχίζει: "Αυτό που θα πρέπει να θυμόμαστε είναι πως η διασκέδαση ή η χαλάρωση δεν είναι ακόμα ένα καθήκον. Είναι η απαραίτητη κίνηση για να επαναφορτίσουμε τις μπαταρίες μας".
Η αλήθεια είναι ότι στην Ελλάδα είμαστε μάλλον ελλειμματικοί σε κουλτούρα συνεργασίας, οπότε πολύ δύσκολα μπαίνουμε και στη λογική της ισόποσης κατανομής των ευθυνών της καθημερινότητας. Παράλληλα, οι γυναίκες έχουμε αυτό το άγχος να "αποδείξουμε την αξία μας" (λογικό, μιας και εδώ και πολλά χρόνια αμφισβητείται), αλλά, αν απαλλαγούμε από αυτό το βάρος, που οι ίδιες επιβάλλουμε στον εαυτό μας και στις σχέσεις μας με τους άντρες –περισσότερο απ’ όσο μας το επιβάλλουν εκείνοι–, τότε θα έχουμε πιο πολύ χρόνο για να προχωρήσουμε σε δεύτερο ή τρίτο επίπεδο βελτίωσης των ζητημάτων ισότητας. Εντάξει, ναι, τα καταφέρνουμε σε όλα. Και είμαστε τόσο καλές σ’ αυτό, που "εκπαιδεύσαμε" με επιτυχία τους άντρες να θεωρούν ότι ανταποκρινόμαστε σε όλες τις υποχρεώσεις μας. Οπότε, αναμένουν πάντα αυτό το εξαιρετικό αποτέλεσμα από μας ενώ κάθονται αναπαυτικά στον καναπέ τους. Ας σταματήσουμε όμως για μια στιγμή κι ας σκεφτούμε: Έστω ότι μπορούμε να τα κάνουμε όλα εξίσου καλά, αν όχι καλύτερα από τους άντρες. Γιατί χρειάζεται να τα κάνουμε; 

Διάβασε κι εδώ: Sleep divorce | Μήπως χρειάζεσαι κι εσύ ένα διαζύγιο ύπνου;

Ευχαριστούμε για τη συνεργασία την Αλεξάνδρα Πάλλη, κλινική ψυχολόγο-ψυχοθεραπεύτρια, διδάκτορα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για Mόδα, Ομορφιά, Συγχρονη Ζωή, Πολιτισμό, Design και Γαστρονομία στο madamefigaro.gr

Ιούλιος 2018

>