Τι ενώνει τη Λίντσεϊ Λόχαν με την Κάρλα Μπρούνι και τον Σαρτρ; Έχουν όλοι τους ταχθεί υπέρ του πολυερωτισμού, μιας νέας επαναστατικής θεωρίαςπου ήρθε για να ανατρέψει τα δεδομένα στην ερωτική μας ζωή.
Από τη Μαρία Αθήνη

Ο πολυερωτισμός δεν είναι απλώς μια τάση των ερωτικών σχέσεων, από αυτές που συνήθως λατρεύουν να εφευρίσκουν τα περιοδικά. Είναι μια αληθινή επανάσταση που ήρθε για να καταργήσει το αδιέξοδο της μονογαμίας. Ο όρος εμφανίστηκε το ’90 σε ένα άρθρο της Μorning Glory Zell, μιας μισότρελης Καλιφορνέζας οπαδού του νέου ειδωλολατρικού κινήματος, η οποία είχε ξεμείνει από τα '60s να διακηρύσσει την απόλυτη ερωτική ελευθερία. Ωστόσο ο όρος μπήκε σε τροχιά μία δεκαετία μετά, όταν πολλοί είχαν αρχίσει να αισθάνονται τα θεμέλια των «κανονικών» σχέσεων να τρίζουν και το στερεότυπο θεσμό του ζευγαριού να καταρρέει. Πολυερωτισμός -ή polyamory, όπως είναι γνωστό το φαινόμενο στο εξωτερικό- είναι η οργανωμένη απόδραση των νέων ανθρώπων από το κλισέ του αμερικάνικου όνειρου και της «πυρηνικής» οικογένειας. Στα συντρίμμια της μεζονέτας στα προάστια, με τον κήπο, το γκαράζ και το playroom, οι παρέες των πολυερωτικών γράφουν το δικό τους σενάριο για τη «νέα οικογένεια» που τους επιτρέπει να ζουν και να απολαμβάνουν τις ερωτικές τους σχέσεις ελεύθερα και χωρίς περιορισμούς. Αυτή τη φορά δεν είναι το σεξ η αφορμή, ούτε και ο στόχος: οι πολυερωτικοί αγαπούν τους συντρόφους τους χωρίς όρια, έξω από κάθε κοινωνικό ή ηθικό πλαίσιο. Θέτουν την αγάπη πάνω και πέρα από κάθε ταμπού, σχήμα, θεσμό και κλισέ.
Το ερωτικό τρίγωνο έγινε εξάγωνο
Στη δεκαετία του ’70, στα πάρτι έπαιζαν ένα παιχνίδι. Όλοι οι καλεσμένοι έριχναν μέσα σε μια γυάλα τα κλειδιά τους και όταν ερχόταν η ώρα να φύγουν, έπαιρναν στην τύχη ένα κλειδί από τη γυάλα και έφευγαν μαζί με τον κάτοχο για μια νύχτα στα «τυφλά». Από τότε άλλαξαν πολλά στις ερωτικές σχέσεις και να που στο τέλος της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, μετά την εσωστρέφεια και τη μονογαμία που επέβαλε ο φόβος για τις αρρώστιες, ο κόσμος επιστρέφει στο ερωτικό παιχνίδι, με τη χρήση βέβαια της νέας τεχνολογίας που βοηθά τις συναναστροφές.Ο πολυερωτισμός δεν έχει ως βασικό του στόχο το σεξ, όπως τα παιχνίδια στα πάρτι των '70s - άλλωστε το σεξ δεν θεωρείται πια και τόσο σημαντικό όσο η σταθερή σχέση. Επιπλέον, είναι πολλοί εκείνοι που θεωρούν το σεξ υπερεκτιμημένο και το προσπερνούν εύκολα ή το ανταλλάσσουν με πιο εγκεφαλικές ηδονές. Ο πολυερωτισμός είναι απλά το ισχυρότερο αντίδοτο που θα μπορούσαμε να εφεύρουμε ενάντια στο φόβο για τη δέσμευση και τη μελαγχολική προοπτική της μονογαμίας. Τον ακολουθούν όσες γυναίκες υπέφεραν στη σκέψη πως θα πρέπει να βρουν τον «έναν και μοναδικό» πρίγκιπα του παραμυθιού και έτρεμαν στην ιδέα πως θα πρέπει να του υποσχεθούν πως θα τον αγαπήσουν «για πάντα». Όλοι όσοι έβρισκαν πολύ στενά, σχεδόν ασφυκτικά, τα όρια μιας σταθερής σχέσης. Όσοι αγαπούσαν τις περιπέτειες αλλά όχι και τα ψέματα που τις συνοδεύουν. Όλοι εκείνοι που επιθυμούσαν λίγη ποικιλία στην ερωτική τους ζωή χωρίς να διαλύσουν το γάμο τους. Αυτό ακριβώς προσφέρει ο πολυερωτισμός: σταθερές ερωτικές σχέσεις μεταξύ πολλών ενηλίκων, τις οποίες αποδέχονται και γνωρίζουν όλοι οι εμπλεκόμενοι.

 
Σχεση σε ανοιχτη ακρόαση
Ένα από τα πιο ισχυρά αφροδισιακά είναι η ποικιλία. Χωρίς αυτήν, σχεδόν όλες οι ερωτικές σχέσεις -ακόμα και αυτές που ξεκίνησαν με τις πιο φιλόδοξες προοπτικές- οδηγούνται μαθηματικά στην ανιαρή επανάληψη. Όσοι έχουν περάσει από μόνιμες μακροχρόνιες σχέσεις ξέρουν πόσο απεγνωσμένα αναζητούν τα ζευγάρια τις νέες ιδέες, τις στάσεις, τους χώρους, τους πειραματισμούς που θα αναζωπυρώσουν την ερωτική τους ζωή. Κάποιοι ψάχνουν μαζί στις ταινίες των συνδρομητικών καναλιών και στις ευρεσιτεχνίες των gadgets. Άλλοι βρίσκουν περιστασιακές σχέσεις για να τονώσουν τη σεξουαλικότητά τους στα κρυφά και μόλις νιώσουν λίγο καλύτερα επιστρέφουν στην επίσημη αγάπη τους, η οποία κοιμάται αμέριμνη. Όση φαντασία και να διαθέτει πάντως ένα εμπνευσμένο ζευγάρι, όσα ψέματα και να ανταλλάξει, όση σαντιγί και να βάλει στις φράουλες, δεν θα μπορέσει σε καμία περίπτωση να υπερβεί τον περιορισμένο χώρο του. Το σεξ για δύο μοιάζει με ακριβό διθέσιο. Ωραίο είναι, αλλά αν μαζευόταν μια μεγάλη τρελοπαρέα δεν θα το παράταγες για να πας μαζί τους με το πούλμαν; Αυτό το πούλμαν είναι γεμάτο πολυερωτικούς συντρόφους.
Τα δύο βασικά ιδρυτικά μέλη της πολυερωτικής συντροφιάς έχουν συνήθως τα εξής χαρακτηριστικά: Ο ένας είναι μόλις χωρισμένος ή στα χωρίσματα και αναζητάει «περιπέτειες» για να διασκεδάσει. Γνωρίζει κάποιον ή κάποια που τον μυεί στον πολυερωτισμό, συνήθως με κινηματογραφικό τρόπο, επιλέγοντας με μια δόση καλλιτεχνικής έμπνευσης το φωτισμό, το χώρο και τη μουσική. Αν ο «νέος» δεν τα χάσει μπροστά στην καινούργια ιδέα και θελήσει να πάρει μέρος σε περισσότερες πολυερωτικές εμπειρίες, από αυτούς τους δύο αρχίζει να πλέκεται ένας ιστός από ανθρώπους που αποδέχονται τη νέα κατάσταση και τα πάνε καλά ανά δύο και όλοι μαζί. Συχνά το παιχνίδι αρχίζει όταν ένα ζευγάρι που είναι χρόνια μαζί αντιμετωπίζει την κρίση της ηλικίας. Ένας από τους δύο θέλει να διασκεδάσει, αλλά χωρίς να εγκαταλείψει τον άλλον. Αρχίζει λοιπόν να έχει εξωσυζυγικές σχέσεις για τις οποίες μιλάει ειλικρινά στο/στη σύζυγο. Αν συμφωνήσουν να λένε την αλήθεια και να μοιράζονται τις εμπειρίες τους, ο γάμος τους μπορεί να γίνει «ανοιχτός».

 

Οι ανοιχτοί γάμοι (open marriages) αποτελούν τον πυρήνα μιας πολυερωτικής παρέας. Σε κάθε περίπτωση, για να λειτουργήσει το νέο σχήμα πρέπει να υπακούει στις τρεις βασικές αρχές του πολυερωτισμού:  
Οργάνωση.
Οι πολυερωτικές σχέσεις χρειάζονται καλό προγραμματισμό για να μη δημιουργείται συνωστισμός, αλλά και για να ενημερώνονται όλοι για τις τελευταίες εξελίξεις. Αν μέχρι τώρα τα έβρισκες σκούρα για να συντονιστείς με τον ένα και μοναδικό σύντροφο της ζωής σου, ο πολυερωτισμός θα σου φανεί βουνό.
Ειλικρίνεια. Βασικός κανόνας των πολυερωτικών σχέσεων είναι να λέμε την αλήθεια μεταξύ μας. Τα ψέματα είναι ντεμοντέ.
Ανοιχτό μυαλό. Δεν παίζει ρόλο η ηλικία, αλλά το πώς βλέπει κανείς τα πράγματα. Στις πολυερωτικές σχέσεις δεν χωράνε συντηρητισμοί. Χωράνε όλοι οι καλοί. 
Το μανιφεστο του πολυερωτισμου
Το κάνεις ή δεν το κάνεις;
Μερικοί πιστεύουν πως αυτά τα παιχνίδια συμβαίνουν σε εκκεντρικούς κύκλους που αποτελούνται από γκέι ή μπάισεξουαλς. Όμως η αλήθεια είναι πίσω από τη διπλανή πόρτα. Οι οπαδοί του πολυερωτισμού δεν σηκώνουν ταμπέλες: ούτε στρέιτ ούτε γκέι, τι σημασία έχει άλλωστε το φύλο; Πολύ- ή μόνο-ερωτικός, αυτός είναι ο νέος διαχωρισμός και έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία: ο πολυερωτισμός δεν είναι για όλους. Εδώ πλέον δεν μιλάμε για «τρίγωνο», αλλά για έναν ερωτικό γαλαξία με πλανήτες που αλληλοεπηρεάζονται. Δεν αντέχουν όλοι να συμμετέχουν σε τόσο περίπλοκα συναισθηματικά παιχνίδια. Δεν είναι η ηλικία το θέμα, αλλά ο τρόπος με τον οποίο βλέπει κανείς τα πράγματα.
Κάτσε να το συζητήσουμε. Ο πολυερωτισμός δεν είναι η αφορμή για να κάνεις απεριόριστο σεξ με όλους. Είναι ένα σύστημα εύθραυστης ισορροπίας μεταξύ ανθρώπων που αγαπούν και αγαπιούνται. Οι πολυερωτικοί συζητούν ανοιχτά και εκτενώς όλα τα θέματα που προκύπτουν στις σχέσεις τους. Η διαχείριση της ζήλιας, για παράδειγμα, είναι ένα από τα πιο σημαντικά θέματα στις συζητήσεις μεταξύ των εραστών μιας πολυερωτικής συντροφιάς. Είναι το πιο επικίνδυνο συναίσθημα, που αν αφεθεί ανεξέλεγκτο μπορεί να τινάξει την παρέα στον αέρα. 
Safe sex. Ο υποχρεωτικός όρος για τη συμμετοχή σου σε μια πολυερωτική συντροφιά είναι να τηρείς ευλαβικά και απαρέγκλιτα τους κανόνες της υγιεινής και της ασφάλειας. Αν ένας από την «οικογένεια» φερθεί απερίσκεπτα, όλοι θα υποστούν τις συνέπειες. Αυτό ακριβώς περιγράφει και ο επίσημος ορισμός του πολυερωτισμού ως «υπεύθυνη πολυγαμική συμπεριφορά». Ακούγεται ίσως αυτονόητο για όσους ζουν την απλή ζωή του ζευγαριού, όμως δεν είναι, πόσο μάλλον όταν ο κύκλος ανοίγει. 
Η ανατροφή των παιδιών. Πολλοί από τους εμπλεκόμενους έχουν ήδη παιδιά από τον προηγούμενο γάμο τους, ενώ άλλοι αποκτούν παιδιά μέσα στην πολυερωτική «οικογένεια». Τα ζευγάρια που προχωρούν στον «ανοιχτό» γάμο παρακάμπτουν το διαζύγιο και τις άχαρες διαδικασίες που το συνοδεύουν σχετικά με τα παιδιά. Τα παιδιά παραμένουν στο επίκεντρο και της πολυερωτικής οικογένειας, απολαμβάνοντας την προσοχή και τη φροντίδα όλων των ενηλίκων. Το δύσκολο θέμα της ανατροφής των παιδιών σε αυτό το νέο πλαίσιο θα είναι το homework των παιδοψυχολόγων για την επόμενη δεκαετία. 
Η αντίδραση του περίγυρου. Πώς μεταφράζεις σε γείτονες και συγγενείς το στενό κύκλο των ανθρώπων που σε περιβάλλουν ως οικογένεια χωρίς θεσμό, χωρίς ιερό και όσιο; Είναι θέμα χρόνου, απαντούν οι πολυερωτικοί, έως ότου οι κοινωνίες αποδεχτούν το νέο σχήμα. Στην Ελλάδα έχουν αναφερθεί περιπτώσεις πολυερωτικών ζευγαριών, ωστόσο μάλλον αργεί ακόμη η μέρα που θα «βγουν από το ντουλάπι» και θα δηλώσουν τις ερωτικές τους διαθέσεις. Υπέρ του πολυερωτισμού έχουν ταχθεί ανοιχτά στο παρελθόν ο Ζαν Πολ Σαρτρ και η Σιμόν ντε Μποβουάρ, και σήμερα η πρώτη κυρία της Γαλλίας Κάρλα Μπρούνι-Σαρκοζί, η Βρετανίδα ηθοποιός Τίλντα Σουίντον και η Λίντσεϊ Λόχαν. Στη Νέα Υόρκη ήδη διοργανώνονται εκδηλώσεις υποστήριξης στο κίνημα από την οργάνωση Polyamorous NYC. Το site της οργάνωσης είναι www.poly-nyc.com. Έτσι απλώς στο αναφέρουμε, σε περίπτωση που δεν είσαι αγοραφοβική.

Ιούλιος 2018

>