IMDB
Η χρονιά που φεύγει αφήνει πίσω της ένα νέο φαινόμενο (που ελπίζουμε να μην καταλήξει ακόμα ένα trend) που θέλει να προσπαθούμε ξανά να δημιουργήσουμε πράγματα, αντί να τα αναθέτουμε όλα στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Το κρασάρισμα του Outlook μας έφερε ένα βήμα πιο κοντά του.
"Απ’ ό,τι φαίνεται σήμερα θα χρειαστεί να πάρουμε τηλέφωνα και να στείλουμε SMS”, έγραψε ένας χρήστης στο X με αφορμή το blackout της Microsoft. "Οι Ιάπωνες επέστρεψαν στο αθάνατο φαξ μετά το παγκόσμιο blackout στη Microsoft”, γράφει ο τίτλος ενός ειδησεογραφικού μέσου. Το πρωί, εγώ η ίδια είπα στον σύντροφό μου "Πώς θα δουλέψουμε χωρίς Outlook τώρα;”. Η κατάσταση σήμερα στα γραφεία τουλάχιστον 74 χωρών του πλανήτη που χρησιμοποιούν εργαλεία της Microsoft όπως Teams, Outlook και Copilot θυμίζει άλλη δεκαετία.
Για να επικοινωνήσουμε αναγκαστήκαμε να σηκωθούμε από τις καρέκλες μας και να πάμε στα γραφείο συναδέλφων για να πούμε δια ζώσης ό,τι χρειαζόμαστε, πήραμε τηλέφωνο - αδιανόητη πρακτική επικοινωνίας ακόμα και για τους millennials, συνεπώς φαντάσου πώς νιώθει η Gen Z - στείλαμε μέχρι και SMS, αξιοποιώντας επιτέλους έναν μικρό αριθμό από τα εκατοντάδες που μας προσφέρει δωρεάν το πρόγραμμά μας. Αυτή η μεσοβέζικη κατάσταση, κάτι ανάμεσα στα απόνερα της αναλογικής ζωής και την αρχή της ψηφιακής, με έκανε να σκεφτώ αμέσως το φαινόμενο που το Ίντερνετ έχει ονομάσει effort-signaling.
Διαβάστε Επίσης
Φτιαγμένο με το χέρι
Αφορμή στάθηκαν οι καμπάνιες μεγάλων οίκων που στράφηκαν στην τέχνη του κινουμένου σχεδίου. Πρώτη η Prada και έπειτα ο Dior κυκλοφόρησαν τις χριστουγεννιάτικες καμπάνιες τους με την υπογραφή μεγάλων animators που σχεδίασαν στο χέρι (παρόλο που για τον οίκο Dior μέρος χρηστών του διαδικτύου εκφράζει κάποιες αμφιβολίες) μαγικά γιορτινά σύμπαντα που θυμίζουν ταινίες της Disney. Έπειτα Loewe και Bottega Veneta άντλησαν επίσης από την τέχνη του animation για τις γιορτινές συλλογές τους, ενώ η δουλειά της Κορεάτισσας καλλιτέχνη Min Kyung-jin, γνωστή στο διαδίκτυο με το ψευδώνυμο Sibatable, που δημιουργεί ευφάνταστα, μικροσκοπικά γλυπτά από τρόφιμα και αναλαμβάνει πλέον καμπάνιες brands όπως η Gant σηματοδοτούν μία ξεκάθαρη στροφή προς το χειροπιαστό.
Αυτό ωστόσο που με έκανε να κάνω τη σύνδεση με το κρασάρισμα της Microsoft είναι η λέξη "effort”, δηλαδή "κόπος”, που χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει αυτή την στροφή. Πράγματι, το να πας από το ένα γραφείο στο άλλο, να στείλεις ένα αναλυτικό sms, να πάρεις τηλέφωνο και να εξηγήσεις επακριβώς τι θες έχει πολύ περισσότερο κόπο από ένα mail - πόσω μάλλον από ένα mail που μπορεί να σου γράψει το Chat GTP σε άψογα ελληνικά και εταιρικό τόνο με ένα πολύ σύντομο prompt. Θέλει κόπο να σχεδιάσεις τρια μικρά ποντικάκια να κουβαλούν ένα Prada μοκασίνι, ή το κτίριο της θρυλικής 30 Montaigne, εκεί όπου ο Christian Dior έχτισε τον μύθο του Οίκου. Ξέρετε τι άλλο θέλει κόπο; Το να είσαι άνθρωπος.
Δεν θέλει τρόπο, θέλει όντως κόπο
Το γεγονός ότι σήμερα δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε Outlook ή Teams ήρθε να μας διδάξει κάτι που το έκανε και η πανδημία, αλλά οι ρυθμοί της καθημερινότητας είναι τόσο σαρωτικοί που μερικά χρόνια ήταν αρκετά για να το ξεχάσουμε: Τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το ανθρώπινο. Την επαφή, τις σχέσεις καλές ή κακές, το brainstorming δια ζώσης, τη βαβούρα ενός co-working space, τον πανικό μέσα σε ένα ατελιέ.
Την Τέχνη, που ό,τι και να κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα μπορέσει να φτάσει την ανθρώπινη σύλληψη και εκτέλεση. Τον αυθεντικό γραπτού λόγου και όχι ενός ακόμα κειμένου που ξεκινάει με το ρήμα "Υπάρχουν..” και κλείνει με τη φράση "Και ίσως αυτή είναι η πραγματική…”. Το πώς κόβεται ένα ύφασμα, πώς ράβεται για να έχει κίνηση, για να σέβεται το σώμα. Πώς πλέκονται μεταξύ τους λωρίδες δέρματος δημιουργώντας μία τσάντα - αριστούργημα.
Ναι, το να είσαι άνθρωπος είναι μια κοπιαστική διαδικασία, σε ένα συντριπτικά υψηλό ποσοστό, όμως, μπορεί να οδηγήσει σε κάτι συγκινητικά όμορφο, είτε αυτό είναι το να φτιάχνεις σπουδαία bias-cut φορέματα, ή συγκλονιστική μακαρονάδα. Μπορεί να εστιάζουμε σε όλο το κακό που μπορεί να δημιουργήσει ο άνθρωπος, όμως αν το καλοσκεφτείς, η πλειονότητα των πραγμάτων που κάνουμε είναι καλά. Το blackout της Microsoft και το effort-signaling δεν μας προτείνουν απαραίτητα να αποκηρύξουμε οτιδήποτε ψηφιακό, ούτε να αντιμετωπίζουμε την εξέλιξη με όρους boomer και να νοσταλγούμε εποχές που τα πράγματα, ήταν σημαντικά πιο δύσκολα, εξιδανικεύοντας τες.
Είναι όμως μία αφορμή για αισιοδοξία. Ο άνθρωπος ξέρει να λειτουργεί καταβάλλοντας κόπο. Αυτό είναι το default του. Και ακριβώς για αυτό, η ευκολία που του προσφέρουν τα προϊόντα Τεχνητής Νοημοσύνης αρχίζει να χάνει σημαντικά τη γοητεία της. Δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες εκείνου που έχει στο μυαλό του. Δεν τον μαγεύει με τον ίδιο τρόπο. Ψηφιακά εργαλεία θα συνεχίσει να θέλει να έχει. Ναι, τη Δευτέρα θέλω το Outlook να λειτουργεί άψογα να επικοινωνώ με όλους τους συνεργάτες μου εντός και εκτός γραφείου εύκολα και γρήγορα.
Αλλά η σημερινή μέρα, που είχε κάτι από τον αναλογικό κόσμο, μου θύμισε πως για μια απλή ερώτηση που θα έστελνα με mail, δεν έγινε και τίποτα να κατέβω τις σκάλες ενός ορόφου και να πάω στο γραφείο μιας συναδέλφου. Ίσα - ίσα μάζεψα χαμόγελα, ήρεμες αντιδράσεις γιατί ο τόνος μου δεν ερμηνεύτηκε διαφορετικά μέσα από τον γραπτό λόγο ανάλογα με το τι βιώνει ο εκάστοτε συνάδελφος στη μέρα του, ξεκόλλησα από την οθόνη.
Το Effort-Signaling μπορεί πολύ εύκολα για γίνει… effort-maxxing και να σηματοδοτήσει τη χρυσή τομή ανάμεσα σε ψηφιακό και αναλογικό στην καθημερινότητά μας. Μία μίξη των δύο κόσμων που θα αφήνει χώρο στο χάσιμο χρόνου, στο λάθος, την ατέλεια και εν τέλει την ομορφιά. Γιατί αν αποδομήσεις τον κόπο, αυτά θα σου μείνουν.
Διαβάστε Επίσης
