Από τον θρίαμβο του Jonathan Anderson στην πρώτη του couture συλλογή για τον οίκο Dior, μέχρι την αιχμηρή κριτική στον Matthieu Blazy για την πρώτη κολεξίον υψηλής ραπτικής στη Chanel, γίνεται σαφές ότι δεν υπάρχει πια υπομονή για προσοχή στη λεπτομέρεια.
Αυτήν την Couture Week τα βλέμματα ήταν αποκλειστικά στραμμένα στα δύο πολυαναμενόμενα ντεμπούτα υψηλής ραπτικής, αυτά των Jonathan Anderson και Matthieu Blazy για τον Dior και τη Chanel αντίστοιχα. Οι δύο νεοδιορισθέντες δημιουργικοί διευθυντές δεν καλούνται απλώς να παράξουν ελκυστικά προϊόντα, αλλά να υπηρετήσουν δύο ιστορικούς οίκους που πολύ περισσότερο από αντικείμενα πωλούν status, αποκλειστικότητα και μια πολύ συγκεκριμένη αντίληψη για την πολυτέλεια και την ομορφιά.
Διαβάστε Επίσης
Αυτό από μόνο του ανεβάζει τον πήχη κατακόρυφα, κι αν αναλογιστεί κανείς πόσες συλλογές οφείλουν να παρουσιάζουν το χρόνο, ανάμεσά τους κι αυτές της Haute Couture, τότε αντιλαμβάνεται ότι η θέση τους, αν και πολυπόθητη, δεν είναι εύκολη. Μετά την ταχύτατη καθαίρεση του Sabato de Sarno από τον οίκο Gucci, αλλά και την απίστευτα σύντομη θητεία του Dario Vitale στον Versace, όπως και το γενικότερο φαινόμενο των ανακατατάξεων στη βιομηχανία που βαφτίστηκε "μουσικές καρέκλες”, η θέση του creative director ενός μεγάλου οίκου είναι περισσότερο απ’ όλα επισφαλής. Πώς φτάσαμε όμως ως εδώ;
Άτιμο διαδίκτυο "Άλλους τους ανεβάζεις κι άλλους τους κατεβάζεις”
Μόλις τρεις μέρες πριν την παρουσίαση της couture συλλογής του Jonathan Anderson για τον οίκο Dior, παρουσιάστηκε η δεύτερη ανδρική R-T-W συλλογή του στο πλαίσιο της αντίστοιχης Εβδομάδας Μόδας, με την οποία τα μίντια ασχολούνται παραδοσιακά λιγότερο. Στον niche κόσμο της μόδας ωστόσο, η συλλογή αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό παρά τις πλούσιες αναφορές και τα πρωτοπόρα κομμάτια, την τεχνική αρτιότητα και τις μικρές εκπλήξεις που διαγράφουν μια εξαιρετική συνέχεια ανάμεσα στο ντεμπούτο του σχεδιαστή στον Οίκο, το οποίο έγινε επίσης με την ανδρική συλλογή, μέχρι και σήμερα. Από μερικούς μάλιστα κατακεραυνώθηκε ως ανέμπνευστη και κακέκτυπο ιδεών που έχουμε δει ξανά στο παρελθόν.
Διαβάστε Επίσης
Από τη στιγμή που η πρώτη couture δημιουργία εμφανίστηκε στο catwalk της 26ης Ιανουαρίου, στο πλημμυρισμένο με κυκλάμινα Musée Rodin, γράφτηκε ιστορία. Ο Jonathan Anderson έδειξε ότι η υψηλή ραπτική είναι το πεδίο στο οποίο νιώθει περισσότερο δημιουργικά ελεύθερος. Η συλλογή έγινε αποδεκτή με τεράστια επιτυχία. Κριτικοί μόδας, celebrities, αλλά κυρίως fashion bloggers, οι ίδιοι ακριβώς που τρεις μέρες πριν έκριναν τον Anderson ως ανεπαρκή, χειροκροτούσαν όρθιοι τη συλλογή υψηλής ραπτικής αναγνωρίζοντας το όραμα, τη δεξιοτεχνία, την αισθητική που τη συγκροτούν.
Τον ίδιο ενθουσιασμό, αν όχι περισσότερο (μιας και η φθίνουσα πορεία της θητείας της Virginie Viard αλλά και το γεγονός ότι ο οίκος παρέμεινε για πολύ καιρό ακέφαλος με το ατελιέ να αναλαμβάνει την εκπόνηση των συλλόγων είχαν δημιουργήσει ιδιαίτερη ανυπομονησία για ντεμπούτο του), έδειξε το fashion crowd για την πρώτη R-T-W συλλογή του Matthieu Blazy για τη Chanel, καθώς και για την Metiers d’art που παρουσιάστηκε στο μετρό της Νέας Υόρκης και σφράγισε τη νέα εποχή του οίκου με μία δήλωση: οι δημιουργίες Chanel δεν είναι μουσειακά εκθέματα, ούτε ελιτίστικες ερμηνείες της κομψότητας.
Είναι ρούχα για να ζεις μέσα τους. O Blazy, δεν εγκαινίασε απλώς μια νέα εποχή στη Chanel, αλλά κατάφερε να εκδημοκρατίσει την πολυτέλεια ακόμα και για εκείνους που δεν έχουν πρόσβαση σε αυτή προσφέροντας απλόχερα αυτό που μπορεί να δώσει η υψηλή μόδα στους ανθρώπους χαμηλών εισοδημάτων · έμπνευση. Και ξαφνικά, στην πρώτη του απόπειρα υψηλής ραπτικής οι πρώτες αντιδράσεις συνοψίζονται στο εξής - επαναλαμβανόμενο - σχόλιο κάτω από πληθώρα posts με τα πρώτα looks της συλλογής: "βαρετή”.
Η υπομονή, πράγματι, εξαντλείται
Κάθε άλλο παρά βαρετή ήταν η πρώτη Chanel Couture συλλογή του Blazy. Απλώς ο σχεδιαστής συνέχισε να υπηρετεί το όραμα με το οποίο ξεκίνησε στον οίκο. Να κάνει τις δημιουργίες, ακόμα και φαινομενικά, προσβάσιμες και φορέσιμες, εν αντιθέσει με πολλά από τα αριστουργήματα του Anderson στον Dior τα οποία μπορούν να σταθούν μόνο στο κόκκινο χαλί. Να χαρίζει στην Chanel τη φρεσκάδα και τη νεανικότητα που πρώτη εισήγαγε η ίδια η Coco, όταν απελευθέρωσε το γυναικείο σώμα με μικρά φανελένια σπορ φορέματα. Η couture συλλογή της Chanel χρειάζεται να ιδωθεί σε πλήρη κίνηση στο catwalk και προσοχή στη λεπτομέρεια για να εκτιμηθεί πλήρως.
Όπως και στον Dior του Anderson, κι εδώ η φύση παίζει κομβικό ρόλο. Από την επεκτατικότητα των μανιταριών που θυμίζουν ότι το σώμα που φορά τα ρούχα είναι κι αυτό ένας ζωντανός οργανισμός, τον οποίο το ύφασμα καλείται να υπηρετήσει, μέχρι τη σταδιακή μεταμόρφωση των μοντέλων σε πτηνά μέσα από δημιουργίες με φτερά που τόσο αγαπά ο σχεδιαστής και έχει ταυτίσει πλέον με την πορεία του στον οίκο, η συλλογή βρίθει από υπέροχες λεπτομέρειες, όπως ghost bags και sheer εύθραυστες δημιουργίες που θυμίζουν τα έργα του Νοτιοκορεάτη καλλιτέχνη Do Ho Suh. Ποιος όμως έκατσε να παρακολουθήσει με ψυχραιμία και αφοσίωση τη συλλογή;
Η διαφορά ανάμεσα στους δύο δημιουργούς είναι ότι ο Jonathan Anderson παρέδωσε εικόνες τόσο μαξιμαλιστικές, με όγκους, πλούσιες υφές, λεπτομέρειες που τραβούν την προσοχή, έντονα χρώματα και τα πλέον περίφημα ανθισμένα σκουλαρίκια να στολίζουν κάθε μοντέλο το οποίο περπάτησε στο catwalk, που κέρδισε το στοίχημα της απόσπασης προσοχής από την οποία υποφέρουν όλοι οι χρήστες των social media.
Σύμφωνα με έρευνες, ένας μέσος άνθρωπος περνά από το ένα scroll στο επόμενο σε 1,7 δευτερόλεπτα αν κάτι δεν του τραβήξει το ενδιαφέρον και κάνει τον αντίχειρα του να σταματήσει. Αυτό λοιπόν που κάποτε λέγαμε "showstopper”, τώρα οφείλει να είναι "scrolling stopper” και δεν αρκεί να είναι ένα look, αλλά μία ολόκληρη συλλογή. Δεν έχει σημασία αν ο Jonathan Anderson το είχε αυτό στο μυαλό του ή όχι, ωστόσο η πλειονότητα των παθιασμένων με τη μόδα καταναλώνουν αυτές τις εικόνες πλέον μέσα από το κινητό τους.
Θα έλεγε βέβαια κανείς πως το να βλέπεις τις δημιουργίες να κινούνται δε συγκρίνεται με το να μελετάς φερειπείν μια συλλογή ξεφυλλίζοντας ράθυμα τις σελίδες ενός περιοδικού. Αρκεί να τα παρακολουθείς πραγματικά και όχι σε ένα βίντεο χαμηλής ποιότητας που τράβηξε κάποιος από το front row για λίγα δευτερόλεπτα, απλώς για να φλεξάρει ότι έχει τη δυνατότητα να απολαύσει την εμπειρία ενός τόσο σημαντικού fashion show - γεγονός δηλαδή που δεν τον καθιστά τον ικανότερο videographer που θα εστιάσει σε όλες τις σημαντικές λεπτομέρειες -.
On the hook
Αφήστε στην άκρη την ελίτ που είναι καλεσμένη στα shows και έχει την ευκαιρία να δει τις συλλογές από κοντά. Βάλτε πέρα μαζί τους και τους εγκεκριμένους κριτικούς μόδας που επίσης έχουν πρόσβαση σε αυτές. Άλλωστε ποιος τους διαβάζει πια; Οι επιδραστικοί fashion bloggers με τα καλά hooks και τα βιτριολικά σχόλια είναι εκείνοι που διαμορφώνουν πλέον την άποψή μας για τη μόδα και οι περισσότεροι από αυτούς βλέπουν τις συλλογές από την οθόνη, όπως κι εμείς. Έτσι, o Blazy στην συγκεκριμένη περίπτωση, έπεσε θύμα της έλλειψης ενός καλού visual hook στα πρώτα κομμάτια της συλλογής.
Διαβάστε Επίσης
Αν κάτι μας διδάσκουν οι αντιδράσεις για τις συλλογές των δύο νέων καλλιτεχνικών διευθυντών είναι πως πια οι καταναλωτές - όχι των προϊόντων, αλλά της εικόνας - δεν έχουν υπομονή. Όλα πρέπει να είναι φαντασμαγορικά με την πρώτη ανάγνωση. Όλα πρέπει να εντυπωσιάζουν στο πρώτο δευτερόλεπτο. Είναι όπως ακριβώς τα είπε πολύ πρόσφατα ο Matt Damon με αφορμή την κυκλοφορία του The Rip, της πρόσφατης ταινίας στην οποία συμπρωταγωνιστεί με τον Ben Affleck, μια παραγωγή του Netflix.
Λέει ο Damon λοιπόν, πως η πλατφόρμα παροτρύνει τους σκηνοθέτες να ξεκινούν με μία δυνατή σκηνή δράσης έτσι ώστε να κρατήσουν τον θεατή, ενώ κατά τη διάρκεια της ταινίας οι σεναριογράφοι πρέπει να βρίσκουν έξυπνους τρόπους να επαναλαμβάνουν κομβικά σημεία της πλοκής μέσα από τους διαλόγους, έτσι ώστε να μπορεί ο άλλος να παρακολουθήσει ακόμα και αν πριν λίγο αποσπάστηκε η προσοχή του επειδή σκρόλαρε στο κινητό του.
Εφόσον για την πλειοψηφία του κόσμου η υψηλή μόδα είναι πρωτίστως θέαμα και μετά προϊόν, δεν υπάρχει καμία διαφορά. Τα shows πρέπει να ξεκινούν με την αντίστοιχη "δυνατή σκηνή”, όπως εκείνη με την Bella Hadid στο πρώτο επεισόδιο του The Beauty, της νέας σειράς του Ryan Murphy, στην οποία παθαίνει κάποιου είδους "επεισόδιο” υπό τους ήχους του Firestarter των Prodigy. Τα παραπάνω, μαζί με την εμμονή του διαδικτύου να καταδικάζει ή να εξυψώνει οτιδήποτε συμβαίνει καθημερινά, να παίρνει θέση και να έχει άποψη έτσι ώστε να μη βιώνει ψηφιακό FOMO δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την υποτίμηση της δημιουργικότητας, αλλά και το burn out των εκφραστών της.
Σε έναν κόσμο που τα μίντια ανταγωνίζονται για το ποιος διαθέτει τα πιο γρήγορα αντανακλαστικά και άρα ποιος θα κάνει τα περισσότερα νούμερα και όπου όλα μετριούνται με views, ο χρόνος μοιάζει με άπιαστη πολυτέλεια, πιο άπιαστη και από ένα tweed σακάκι Chanel δια χειρός Blazy. Όσοι εκφέρουμε άποψη για τη μόδα ωστόσο, οφείλουμε να δώσουμε χρόνο στους σχεδιαστές και στις ίδιες τις συλλογές. Να παρακολουθήσουμε συγκεντρωμένοι, να μελετήσουμε τις σημειώσεις, να κάνουμε λίγη περισσότερη έρευνα από το να διαβάσουμε απλώς τα slides στα posts ενημερωμένων (;) fashion accounts.
Μπορούμε; Μάλλον όχι. Μέχρι να εκφέρουμε τη γνώμη μας κάτι θα άλλο θα έχει κατακλύσει το feed μας, θα είναι πλέον ξεπερασμένη. Ίσως όμως το ξεπερασμένο να είναι καλύτερο από το βιαστικό. Ίσως το να παίρνεις το χρόνο σου να γίνεται σιγά - σιγά η νέα πολυτέλεια. Ο Jonathan και ο Matthieu φαίνεται να το ξέρουν.
